فرحا؛ شادی گم شده یک سرزمین
فرحا از آن دسته فیلم های غمگینی نیست که پس از تمام شدن، بتوان آن را با عبارتِ آرامش بخش «این فقط یک فیلم است» توجیه کرد. چون فقط یک فیلم نیست، زندگی واقعی است و زندگی واقعی دلخراشی است. با این وجود، «فرحا» – یا شادی، نماینده فلسطین در رسانههای آمریکایی است؛ تصویری از نکبت فلسطین که توسط تبلیغات اسرائیلی سرپوش گذاشته شده است، نمایشی که ما از آن محروم ماندهایم. در نهایت، میتوان احساس کرد مردم دارند فلسطین و تاریخش را میبینند و گوش می دهند. در این نوشتار یلووال مدیا بار دیگر قصهای از فلسطین میخوانیم.
حاشیه سازی علیه فرحا

فیلم فلسطینی فرحا اولین بار در سپتامبر 2021 در جشنواره فیلم تورنتو به نمایش درآمد و در سال 2022 پخش رسمی از نتفلیکس در چندین کشور آغاز شد. فرحا، این فیلم 92 دقیقه ای الهام گرفته از داستان واقعی یک دختر 14 ساله فلسطینی است که روستای او در سال 1948 در جریان جنگ فلسطین مورد حمله قرار گرفت. داستان حول محور این است که پدر دختر در هنگام بروز ناآرامی ها او را در انباری قفل شده پناه می دهد و به او اطمینان می دهد که بازخواهد گشت.
فرحا در نکبت تاریخی 1948 زندگی می کند، نکبت یا فاجعه به تخریب فلسطین توسط اسرائیل گفته میشود که منجر به آواره شدن 750000 شهروند شد. روستاهای بومی، مرگ 15000 نفر و آغاز خشونت اسرائیل است. در این فیلم است که کلمه فرحا قانون قطبی را ارج می نهد و خود را به تصویر می کشد که واقعیتی غم انگیز را به دور از احساس شادی که در این کلمه نهفته است به تصویر می کشد.
هنگامی که گاردین در مورد واکنش منفی اسرائیل به اکران فیلم فرحا (2021) از نتفلیکس، اولین فیلم سینمایی دارین جی سالام، کارگردان فلسطینی-اردنی، گزارش داد، آنها بخش مهمی از طرح داستان را فاش کردند. تشخیص اینکه آیا این یک اقدام خرابکارانه عمدی برای خراب کردن فیلم برای بینندگان احتمالی بود یا اشتباه ناشیانه بتان مک کرنان، خبرنگار اورشلیم گاردین، دشوار است. سرانجام تلاشی هماهنگ برای بی ارزش کردن فیلم و سرکوب آن صورت گرفته بود. درست قبل از اینکه فیلم در سراسر جهان در نتفلیکس منتشر شود، صدها اکانت اسپم در IMDb نقدهای منفی را در آنچه که Middle East Eye به عنوان یک “کمپین سازماندهی شده” توصیف کرد، بر جای گذاشت.
داستان فیلم فرحا

مشخص ترین ویژگی فرحا این است: او یک “دختر بابا” است. پیوند بین بابا و دختر کوچکش در خاورمیانه ناگسستنی است. داستان فیلم در فلسطین در سال 1948 می گذرد. فرحا چهارده ساله از پدرش، شهردار روستای کوچکشان، می خواهد که به او اجازه دهد در شهر ادامه تحصیل دهد. عموی او به نفع تحصیل فرحا به جای ازدواج بحث می کند و پدر در نهایت موافقت می کند و تصمیم می گیرد به او اجازه دهد به مدرسه در شهر برود و هنجارهای مردسالارانه آن دهه را به چالش بکشد. همانطور که فرحا در آستانه رسیدن به آرزوی خود است، روستای او مورد حمله صهیونیست ها قرار می گیرد. از آنجایی که دهکده در محاصره نیروهای استعماری است، پدرش برای امنیت فرحا او را در انباری پنهان میکند. فرحا از فرار بدون پدرش امتناع می کند، حتی اگر به این معنی باشد که برای مدت طولانی بدون نیازهای اولیه در یک اتاق ساده گیر افتاده باشد. در آنجا، از حفرهی کوچک روی در شاهد به قتل رسیدن یک خانواده فلسطینی میشود، و به بیننده القا می شود که پدرش برای محافظت از روستای خود و مردم کشته شده است.
ما همراه فرحا احساس تنگناهراسی را تجربه میکنیم. همه چیز یک چالش است: از یافتن منبع نور گرفته تا جمع آوری آب باران از سوراخی در دیوار و حل مشکل نحوه رفتن به توالت در چنین فضای محدودی. همه اینها تقریباً بی صدا یا با استفاده بسیار مؤثر از صدا اتفاق می افتد. این سینمای ناب است که به ما امکان میدهد به فرحا نزدیک شویم، در حالی که شدت درونی محصور شدن در کنار او را تجربه میکنیم. ما مشتاقیم که او راهی برای شکستن در پیدا کند.
اهمیت فیلم فرحا از غیاب فلسطین در عرصه هنر

مایا الذابن نویسنده معروف مد در تحلیل فیلم به اسم فرحا میپردازد و می نویسد: فرحا. یک کلمه عربی است که به شادی یا جشن ترجمه می شود. فرحا، از نظر آوایی، از زبان یک عرب زبان غیر بومی، به صورت “فرخه” خارج می شود که اتفاقاً نام یک روستای فلسطینی در کرانه باختری اشغالی است.
فیلم فرحا نقطه عطف جدیدی برای سینمای فلسطین است، زیرکی فیلم فرحا در این است که تاریخ پیچیده نکبت را می گیرد و آن را به یک داستان واحد و متمرکز تبدیل می کند. تماشای فرحا نه تنها برای یک زن فلسطینی بلکه برای هر زنی که تجربه مهاجرت و تبعید اجباری یا غربت در وطن را داشته و داستانهایش در خطر فراموشی هستند و فقط به عنوان تاریخ شفاهی در سینه دارد؛ لازم است.
فیلم فرحا به عکسهای سیاه سفید نکبت و خاطرات شنیده شدهی مردم آن سال عینیت بخشیده است اما در نهایت آنچه فیلم به تصویر میکشد تنها داستانی است که به همان اندازه که وحشتناک است؛ حتی ذره ی از وحشت واقعی جنایت نکبت را منتقل نمیکند.
https://www.gqmiddleeast.com/features/farha-a-palestinian-film-review
https://politicstoday.org/farha-new-milestone-palestinian-cinema/
اشتراک گذاری

