نقد و بررسی مینی‌سریال داستان دو شهر ۲۰۲۶؛ بازگشت کیت هرینگتون به دنیای انقلاب، عشق و فداکاری

کیت هرینگتون در نقش وکیلی بدبین و گرفتار نفرت از خود، وارد مثلث عشقی خطرناکی می‌شود که دو سوی کانال مانش را به هم پیوند می‌دهد؛ آن هم در روزگاری که آشوب‌های سیاسی و انقلاب فرانسه همه‌چیز را دگرگون کرده‌اند. مینی‌سریال «داستان دو شهر» نخستین اقتباس مهم سینمایی یا تلویزیونی قرن بیست‌ویکم از رمان کلاسیک چارلز دیکنز است؛ اثری که تلاش می‌کند یکی از مشهورترین داستان‌های ادبیات جهان را برای مخاطبان امروز بازآفرینی کند. در ادامه این مقاله یلووال مدیا، به سراغ بررسی این فیلم رفته ایم. با ما همراه باشید.

از مشهورترین جملات ادبیات جهان تا اقتباسی تازه در قرن بیست‌ویکم

حتی اگر هرگز رمان «داستان دو شهر» نوشته چارلز دیکنز را نخوانده باشید یا اصلا چیزی درباره آن ندانید، احتمالا جایی با دو جمله مشهور آغازین و پایانی آن برخورد کرده‌اید. رمان با عبارت ماندگار «بهترین روزگار بود، بدترین روزگار بود» آغاز می‌شود و با جمله‌ای به همان اندازه مشهور به پایان می‌رسد: «این کاری که اکنون انجام می‌دهم، بسیار بهتر از هر کاری است که تاکنون کرده‌ام؛ و این آرامشی که به سویش می‌روم، بسیار بهتر از هر آرامشی است که تاکنون شناخته‌ام». جمله دوم ممکن است حتی از طریق تقلید صدای رونالد کولمن، بازیگر مشهور سینمای کلاسیک، به گوشتان خورده باشد؛ هرچند شاید بهتر باشد وارد این بحث نشویم که رونالد کولمن چه کسی بوده است!

«داستان دو شهر» را معمولا محبوب‌ترین رمان دیکنز می‌دانند؛ اثری که از سال ۱۹۱۱ تاکنون بارها برای سینما و تلویزیون اقتباس شده است. یکی از شناخته‌شده‌ترین نسخه‌های آن، فیلم پرهزینه سال ۱۹۳۵ با بازی رونالد کولمن بود. بااین‌حال، در قرن حاضر اقتباس مهم تازه‌ای از این داستان ساخته نشده بود؛ تا اینکه مینی‌سریال چهارقسمتی جدید با همکاری MGM+ و BBC One از راه رسید.

در این مجموعه، کیت هرینگتون که بیشتر مخاطبان او را با نقش جان اسنو در سریال «بازی تاج‌وتخت» می‌شناسند، نقش سیدنی کارتون را بازی می‌کند؛ وکیلی لندنی که با وجود هوش و توانایی‌هایش، مردی آشفته، بدبین، دائم‌الخمر و گرفتار نفرت از خویش است. لندن یکی از دو شهری است که داستان در آن اتفاق می‌افتد. شهر دیگر پاریس است؛ شهری که روایت آن را پیش از انقلاب فرانسه و در جریان این تحول تاریخی دنبال می‌کنیم.

اقتباسی تازه از رمان دیکنز؛ چه چیزهایی تغییر کرده‌اند؟

دنیل وست، نویسنده اقتباس جدید، مهم‌ترین اتفاقات داستان و برخی از دیالوگ‌های شناخته‌شده رمان را حفظ کرده است؛ اما همان‌طور که معمولا در تبدیل رمان‌های طولانی به آثار تصویری اتفاق می‌افتد، روایت را ساده‌تر و فشرده‌تر کرده است. برخی شخصیت‌ها به‌کلی حذف شده‌اند و ویژگی‌ها یا اقدامات آن‌ها به شخصیت‌های دیگر منتقل شده است. در مقابل، بخش‌های تازه‌ای نیز به داستان اضافه شده‌اند.

بیشتر این تغییرات اهمیت چندانی ندارند، اما یک تغییر اساسی در نزدیکی پایان داستان وجود دارد که به‌زعم منتقد، تصمیم بسیار نامناسبی بوده است. البته نمی‌توان بدون افشای بخش مهمی از داستان درباره جزئیات آن صحبت کرد. بااین‌حال، مهم‌ترین تغییرات اقتباس جدید به شخصیت لوسی مانت با بازی میرن مک مربوط می‌شود. سازندگان تلاش کرده‌اند با توجه به نگاه امروزی، نقش فعال‌تر و قهرمانانه‌تری به این شخصیت زن بدهند؛ هرچند نباید فراموش کرد که خود دیکنز نیز در آثارش شخصیت‌های زن قهرمان کم نداشته است.

لوسی مانت؛ شخصیتی مستقل‌تر و جسورتر از گذشته

در نسخه جدید، نخستین بار لوسی را در حالی می‌بینیم که شبانه و مخفیانه از خانه بیرون می‌رود تا در نوعی دانشکده پزشکی زیرزمینی و تک‌نفره، به کالبدشکافی اجساد بپردازد. لوسی زنی فرانسوی است که در انگلستان بزرگ شده و دانشی که از این فعالیت پنهانی به دست آورده، خیلی زود به کارش می‌آید.

چارلز دارنی با بازی فرانسوا سیویل، مردی فرانسوی که در لندن زندگی می‌کند، با زخمی عمیق ناشی از ضربه چاقو به محل زندگی لوسی می‌رسد. او هنگام همراهی و کمک به زن جوانی که از خطرات حکومت سلطنتی فرانسه گریخته، زخمی شده است؛ حکومتی که در این مقطع هنوز پادشاه در رأس آن قرار دارد.

لوسی دارنی را روی میز غذاخوری می‌خواباند و با سوزاندن بافت آسیب‌دیده، زخم او را درمان می‌کند. دارنی همچنین مأمور رساندن پیامی با عبارت «بازگشته به زندگی» است؛ پیامی که به سرنوشت پدر لوسی اشاره دارد. لوسی تصور می‌کرد پدرش سال‌ها پیش مرده است، اما در حقیقت او هجده سال را در زندان باستیل گذرانده و اکنون آزاد شده است. در رمان اصلی، پدر لوسی به‌سادگی از زندان آزاد می‌شود، اما در اقتباس جدید، او از زندان فرار کرده است؛ یا دقیق‌تر بگوییم، دیگران او را فراری داده‌اند، زیرا پس از سال‌ها زندان، از نظر جسمی و روحی به‌شدت آسیب دیده است. او اکنون در مغازه شراب‌فروشی ارنست و ترز دفارژ، زوجی که بعدها در جریان انقلاب نقش مهمی پیدا می‌کنند، پنهان شده است. مادام دفارژ با بازی روکسان دوران، با میل‌های بافتنی معروفش، از آن شخصیت‌هایی است که مانند جملات آغازین و پایانی رمان، از مرزهای داستان فراتر رفته و به بخشی از حافظه فرهنگی و ادبی تبدیل شده است.

مثلث عشقی سیدنی کارتون، لوسی و چارلز دارنی

پیش از آنکه دارنیِ در حال بهبودی بتواند ماجرا را روشن کند، پلیس انگلستان او را بازداشت می‌کند. اتهامش جاسوسی برای فرانسوی‌ها به نفع آمریکایی‌هاست؛ آن هم در دورانی که انقلاب آمریکا هنوز جریان دارد. لوسی که برای پیدا کردن پدرش به کمک دارنی نیاز دارد، پس از آنکه تمام راه‌های دیگر را امتحان می‌کند، ناچار می‌شود سیدنی کارتون را به‌عنوان وکیل استخدام کند؛ مردی که چندان تمایلی به پذیرفتن این پرونده ندارد.

کارتون با ترفندی که یادآور داستان‌های کارآگاهی «پری میسون» است، موفق می‌شود دارنی را از اتهام تبرئه کند. او نشان می‌دهد که یکی از شاهدان نمی‌تواند میان خودش و دارنی تفاوتی تشخیص دهد. شباهت ظاهری این دو مرد نکته‌ای است که باید به خاطر سپرد، زیرا در ادامه داستان اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

تا این مرحله، هر دو مرد عاشق لوسی شده‌اند. در واقع، اگر صحنه‌های تاریخی و نقدهای اجتماعی را کنار بگذاریم، همین مثلث عشقی قلب اصلی داستان را تشکیل می‌دهد؛ تا جایی که شاید بتوان نام آن را به‌جای «داستان دو شهر»، «داستان سه شهروند» گذاشت!

از لندن تا پاریس؛ روایتی پرآشوب اما گاهی فرساینده

تمام این اتفاقات باعث می‌شوند مینی‌سریال «داستان دو شهر» شروعی پرانرژی و جذاب داشته باشد. در ادامه، شخصیت‌ها بارها میان انگلستان و فرانسه رفت‌وآمد می‌کنند. جنایت‌های اشراف‌زادگان آشکار می‌شود، راز بزرگ زندگی چارلز دارنی برملا می‌شود و دادگاه‌ها و زندان‌های بیشتری در انتظار شخصیت‌هاست. بااین‌حال، سریال همیشه نمی‌تواند انرژی قسمت‌های ابتدایی خود را حفظ کند.

داستان با رسیدن به واقعه فتح زندان باستیل دوباره جان می‌گیرد؛ صحنه‌ای که با وجود محدودیت‌های تولید، به‌شکلی کم‌هزینه اما مؤثر به تصویر کشیده شده است. دوران حکومت وحشت پس از انقلاب فرانسه نیز از بخش‌های تأثیرگذار مجموعه به شمار می‌رود. اما در فاصله میان این اتفاقات مهم، روایت گاهی به مسیری مبهم، غم‌زده و خسته‌کننده کشیده می‌شود.

فضای سریال، هم از نظر بصری و هم از نظر حال‌وهوای احساسی، اغلب تاریک است. موسیقی نیز بیشتر بر اندوه و تلخی تأکید دارد. بازیگران معمولا با صدایی آرام صحبت می‌کنند؛ گویی دائما نگران‌اند کسی گفت‌وگوهایشان را بشنود، حتی زمانی که هیچ‌کس در اطرافشان حضور ندارد. آن‌ها اغلب با چهره‌هایی رنج‌کشیده یا مبهوت به یکدیگر نگاه می‌کنند. البته این رویکرد لزوما نامناسب نیست. مرگ در رمان دیکنز حضور پررنگی دارد و در یک مثلث عشقی نیز معمولا دست‌کم یکی از شخصیت‌ها بازنده خواهد بود؛ به‌ویژه در فضای قرن نوزدهم که روابط چندعشقی به شکل امروزی مطرح نبودند. بااین‌حال، اقتباس جدید «داستان دو شهر» بیش از هر چیز بر بخش دوم جمله مشهور آغازین رمان تأکید می‌کند: «بدترین روزگار بود».

بررسی بازی‌ها؛ درخشش میرن مک و روکسان دوران در برابر کیت هرینگتون

با وجود ضعف‌های روایی، میرن مک در نقش لوسی مانت حضوری پرانرژی و تأثیرگذار دارد. بازی او باعث می‌شود به‌راحتی بتوان فهمید چرا شخصیت‌های دیگر تا این اندازه شیفته لوسی می‌شوند. در مقابل، کیت هرینگتون که شناخته‌شده‌ترین بازیگر مجموعه است، حضور کم‌فروغ‌تری دارد.

شخصیت سیدنی کارتون در ابتدای داستان، زمانی که هنوز عاشق لوسی نشده و مردی بدخلق، بدبین و تا حدی ناخوشایند است، جذاب‌تر به نظر می‌رسد. اما پس از شکل‌گیری این عشق، شخصیت او بیشتر اوقات به مردی غمگین تبدیل می‌شود و بخشی از پیچیدگی اولیه‌اش را از دست می‌دهد. در میان بازیگران، روکسان دوران نیز در نقش مادام دفارژ عملکردی درخشان دارد.

مادام دفارژ به‌تدریج به نمادی از خشونت افراطی و خون‌خواهی انقلاب تبدیل می‌شود. او در نهایت شخصیتی هولناک است، اما بازی دوران اجازه نمی‌دهد صرفا به هیولایی تک‌بعدی تبدیل شود. این شخصیت لایه‌های مختلفی دارد، همچنان انسانی به نظر می‌رسد و مهم‌تر از همه، برای رفتارهایش دلایلی دارد؛ حتی اگر نتوان آن رفتارها را توجیه کرد.

جمع‌بندی؛ آیا مینی‌سریال «داستان دو شهر» ارزش تماشا دارد؟

اقتباس جدید «داستان دو شهر» با وجود شروع پرانرژی، بازی‌های قابل‌توجه و تلاش برای ارائه تصویری امروزی‌تر از شخصیت لوسی مانت، همیشه در حفظ ریتم و جذابیت روایت موفق نیست. فضای بیش‌ازحد تاریک، گفت‌وگوهای آرام و تأکید مداوم بر اندوه، گاهی تماشای مجموعه را دشوار می‌کند.

بااین‌حال، بازآفرینی وقایع مهم انقلاب فرانسه، رابطه پیچیده شخصیت‌ها و بازی تأثیرگذار میرن مک و روکسان دوران، از نقاط قوت این مینی‌سریال هستند. «داستان دو شهر» ۲۰۲۶ می‌تواند برای علاقه‌مندان به آثار چارلز دیکنز و درام‌های تاریخی تجربه‌ای قابل‌توجه باشد؛ اقتباسی که می‌کوشد داستانی کلاسیک را با حساسیت‌های مخاطب امروز پیوند بزند، هرچند در این مسیر همیشه به تعادل مطلوب نمی‌رسد.

منبع: وبسایت latimes