ساختن یک فیلم کوتاه در ایران فرآیندی رسمی و مرحلهبهمرحله دارد که هر فیلمساز باید آن را دنبال کند تا تولید فیلم خود را به صورت قانونی و سازمانیافته آغاز کند. این مراحل شامل آمادهسازی فیلمنامه و مدارک مورد نیاز، ثبت درخواست در نهادهای مرتبط مانند انجمن سینمای جوان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یا سامانه آنلاین صدور مجوز، دریافت معرفینامه یا موافقت اصولی و در نهایت اخذ مجوز فیلمبرداری شهری، به ویژه در اماکن عمومی یا لوکیشنهای حساس، میشود. رعایت این مراحل نه تنها روند قانونی تولید را تسهیل میکند، بلکه به فیلمسازان امکان میدهد از حمایتهای آموزشی و تسهیلات انجمنها بهرهمند شوند و فعالیت خود را به صورت حرفهای آغاز کنند. در ادامه این مقاله یلووال مدیا، همه این مراحل را به طور کامل و با جزئیات شرح داده است، تا فیلمسازان جوان بتوانند با آگاهی کامل مسیر تولید فیلم کوتاه در ایران را طی کنند.
چه مجوزهایی وجود دارد؟
برای بیشتر فیلمهای کوتاه (ویژه فیلمسازان مستقل/دانشگاهی/انجمن) مرسوم است که از «انجمن سینمای جوانان» یا اداره فرهنگ و ارشاد استان معرفینامه بگیرند تا بتوانند مجوز فیلمبرداری در شهر یا اماکن عمومی را از موسسه ناجیهنر دریافت کنند. انجمن سینمای جوان یکی از مراجع اصلی برای حمایت و معرفی فیلمسازان کوتاه است. پروانه نمایش مجزا است و برای اکران رسمی صادر میشود. توجه کنید که پروانه نمایش برای فیلمهای کوتاه شرایط و کارکرد متفاوتی دارد و لزوما پیشنیاز ساخت فیلم کوتاه نیست.
انجمن سینمای جوانان ایران
انجمن سینمای جوانان ایران یک مؤسسه غیرانتفاعی است که رسما در سال ۱۳۵۵ ثبت شده، اما فعالیتهایش از سال ۱۳۵۳ آغاز شده است. هدف این انجمن، توسعه سینمای ملی و کشف استعدادهای جوان در زمینه فیلمسازی است. پس از تغییراتی که در سال ۱۳۶۴ در معاونت سینمایی و سمعی و بصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رخ داد، انجمن سینمای جوانان ایران به عنوان بخشی از ساختار سینمایی کشور شکل گرفت تا به تربیت نیروی انسانی، آموزش فیلمسازی، تولید فیلمهای مستند و تجربی و در نهایت ورود به تولید فیلم بلند سینمایی کمک کند.
دریافت مجوز انجمن سینمای جوانان ایران
برای گرفتن پروانه ساخت فیلم کوتاه، ابتدا باید با دفتر انجمن سینمای جوانان مشاوره کنید. این انجمن در تمامی استان ها دفتر دارد و نیازی به مراجعه به دفتر تهران ندارید. عضویت در انجمن نیز اختیاری است. پس از مشاوره، باید مدارک زیر را آماده و ارائه دهید: سه نسخه از فیلمنامه ، فرم درخواست، کپی شناسنامه و کارت ملی، گواهی عدم سوءپیشینه، رزومه و تعهدنامه رعایت قوانین ایران و مشخصات کامل فیلم شامل عنوان، نوع، مدت و لوکیشنها. سپس مدارک از طریق سامانه آنلاین یا حضوری به سازمان سینمایی ارسال میشود که انجمن میتواند در این مرحله هماهنگیهای لازم را انجام دهد. پس از ارسال، شورای آثار غیرسینمایی مدارک را بررسی کرده و طی ۱ تا ۲ ماه نتیجه را اعلام میکند؛ نتیجه یا صدور پروانه ساخت است یا اعلام اصلاحات لازم.
درخواست مجوز فیلمبرداری
با پروانه ساختی که در مرحله قبل دریافت کرده اید به «ناجیهنر» (یا واحد صدور مجوز فیلمبرداری شهری در استان/شهرداری) مراجعه و درخواست فیلمبرداری برای لوکیشنهای مشخص ثبت میشود. برای اماکن حساس یا ممنوعه، مدارک و تأییدیه بیشتری لازم است. ناجی هنر به عنوان یک موسسه واسط بین فعالیتهای هنری و نیروی انتظامی فعالیت میکند و وظیفه آن، سازماندهی و هماهنگی فعالیتهای هنری در سطح شهر است. به عنوان مثال، در صورتی که عوامل یک کنسرت خیابانی مجوز قانونی داشته باشند، باید حتماً با ناجی هنر نیز هماهنگیهای لازم را انجام دهند. همین موضوع در مورد فیلمسازان نیز صدق میکند؛ هر فیلمساز برای انجام فیلمبرداری در فضاهای شهری، موظف است مراحل دریافت مجوز فیلمبرداری را طی کند و در این فرآیند، ناجی هنر میتواند راهنمایی و کمک لازم را ارائه دهد.
برای ساکنان تهران و کلانشهرها، این فرآیند معمولاً حضوری انجام میشود، اما در سایر شهرها امکان انجام مراحل به صورت مکاتبهای وجود دارد. ناجی هنر در این حالت، اماکنی را در شهر محل سکونت شما معرفی میکند که میتوان از آنها مجوز دریافت کرد، مانند کلانتریهایی که تحت نظارت ناجی هنر فعالیت میکنند. این سازوکار باعث میشود فیلمسازان در هر نقطه از کشور بتوانند به صورت قانونی و منظم، فعالیتهای تولیدی خود را در محیط شهری انجام دهند.
شروع تولید و حفظ مستندات
برخی منابع آموزشی اعلام کردهاند که پس از ارائه معرفینامه انجمن و فیلمنامه به نهاد صدور مجوز شهری (ناجیهنر)، در صورت نبودن موانع محتوایی، مجوز فیلمبرداری در فاصله حدود ۶ تا ۲۴ ساعت قابل صدور است. این عدد بر اساس رویههای محلی و گزارشهای حوزه تولید کوتاه ذکر شده، اما تضمینی نیست و بستگی به شرایط پرونده و لوکیشن دارد.
حین فیلمبرداری، اجرای شرایط مندرج در مجوز (ساعات، محدودهها، مقررات ایمنی، همراه داشتن معرفینامه و مدارک عوامل) الزامی است. برخی اماکن محلی ممکن است نیاز به هماهنگی با شهرداری، میراث فرهنگی یا سازمانهای خاص داشته باشند.
چه چیزهایی مانع صدور مجوز میشود؟
نهادهای صدور مجوز معمولا فیلمنامه را بررسی میکنند تا از محتوای مغایر با موازین یا امنیتی جلوگیری شود. محتوای مربوط به دستگاههای انتظامی یا موضوعات حساس ممکن است نیازمند بازبینی دقیقتر یا محدودیت شود. همچنین موارد مرتبط با وقایع واقعی یا نمایاندن ماموران باید با احتیاط پیگیری شود.ب
رخی راهنماها (اداری/استانی) تاکید دارند که تولید فیلم کوتاه صرفاً بهعنوان سوابق و پیشینه ثبت میشود و الزامات پروانه ساخت فیلم بلند را شامل نمیشود؛ بنابراین اگر هدفتان تبدیل کوتاه به بلند یا اکران تجاری است، قواعد متفاوتی ممکن است اعمال شود.
کپی لینک
دانلود
اشتراک گذاری
کپی کردن لینک
