بررسی تکنیک ها و روش های “طراحی صحنه” در فیلم بتمن ساخته مت ریوز

بتمن 2022 تاریک تر از بتمن های پیش از این

پدری با کت و شلواری که نشان می دهد تازه از راه رسیده است، با شمشیری که قطعا پلاستیکی است با فرزندش مبارزه می کند. مبارزه که تمام می شود بچه انگار ساعت کاری روزش را پر کرده باشد، راهش را می گیرد و می رود. و پدر تازه فرصت می کند کتش را دربیاورد.

دیدن این فضا از خانه ی روبرو و البته از دوربین خونخواه هرچند ناخوشایند نیست، اما تاریک است.

انگار کارگردان و طراح صحنه یعنی مت ریوز و ژاکلین دورن،در همان صحنه ی اول و در تلاشی هماهنگ می خواهند فضای شهر گاتهام را نشان دهند؛ شهری که حتی در خانه های آرام و دور از جدالش، مبارزه امری رسمی و جدی شناخته می شود.

صحنه ی بعد چه از نظر محتوا و چه از نظر فضا تاریک و خوب است  بدانید طراح صحنه قرار ندارد تا انتهای این فیلم، از فضای تاریک شهر گاتهام دست بردارد.

با یلووال مدیا نگاهی می اندازیم به طراحی صحنه ی بتمنِ مت ریوز، به ارتباط احتمالی میان بتمن و فیلم های نوآر و اینکه اصلا فیلم نوآر چیست و چه ویژگی هایی دارد.

بتمن مت ریوز رئال ترین بتمن

قصد مت ریوز از ساخت این فیلم، پرداختن به جوانی بتمن و روزگاری است که بروس وین تازه دارد با بتمن انس می گیرد و برای خیلی ها از جمله خود بروس وین، بتمن یک ابرقهرمان تقریبا غریبه است و تاریک بودن بیش از حد بیشتر صحنه ها می تواند کمکی باشد بر این شک و دودلیِ شخصیت اصلی یعنی بروس وین نسبت به ابرقهرمانی که هرچند خودش است اما از بروس فاصله ی زیادی دارد.

از طرفی این تاریکیِ بیش از حد  ما را به یاد فیلم های نوآر می اندازد.

فیلم نوآر چیست و چه ویژگی های بارزی دارد؟

کلمه ی نوآر -با ریشه ای فرانسوی و به معنی سیاه- را اولین بار فرانسوی ها به فیلم های آمریکایی اطلاق کردند که بعد از جنگ جهانی دوم اکران شدند.

فیلم ها با دوربین های سیاه سفید فیلمبرداری شده بودند، سایه ها حضور پررنگی داشتند و فضاها اغلب بدبینانه بودند.

این نام روی فیلم هایی که با همین سبک ساخته شدند ماند تا جایی که بعضی ها نوآر را یک ژانر در سینما می دانند.

در این سبک، غیر از طراحی صحنه و فیلمبرداری و نورپردازی، اصلِ روایت و شخصیت نیز ویژگی هایی دارند که تقریبا مشخص و یکسان است.

به چالش کشیدن شخصیت اصلی یکی از ویژگی های این سبک است تا جایی که قهرمان را در مواقعی از فیلم در معرض هلاکت می بینیم.

محتوای داستان هم تأکیدی بر درون مایه های روان شناختی پیچیده ای دارد که در سایر فیلم ها کمتر به آن توجه شده است.

ربط بتمن و فیلم نوآر

هرچند بتمن را نمی توان فیلم نوآر دانست اما نمی شود چشممان را روی فضاهای تاریک و تأثیری که سایه ها بازی می کنند، ببندیم ؛ گویی بخشی از سبک نوآر در بتمن جان گرفته است.

و اگر بتمن های پیشین را دیده باشید می توانید این ادعا را تأیید کنید که بتمن 2022 به سبک نوآر نزدیک تر است.

طراحی صحنه بتمن 2022

با کمی دقت می توان به استفاده ی هوشمندانه ی طراح صحنه از نورهای رنگی در اغلب سکانس ها اشاره کرد.

نور زرد

غالب ترین نور، نور زرد است که در اغلب صحنه ها در شهر گاتهام به چشم می خورد.

زرد به تنهایی ممکن است پیام خاصی نداشته باشد اما استفاده ی افراطی از آن خسته کننده است. از طرفی رنگ زرد می تواند یادآور تابلوهای هشداردهنده در شهر باشد.

ترکیب این دو مسئله می تواند به ما نشان دهد چرا طراح صحنه در اغلب سکانس ها از نور زرد رنگ استفاده کرده است؛ گاتهام شهری پرخطر است و دیدن مداوم نور زرد می تواند حس اضطراب و خستگی و ملالت شهر را القا کند.

نور قرمز

قرمز رنگی است که در دو سر یک طیف از احساس قرار گرفته است. یک طرف آن برای عشق و علاقه است. طرف دیگر یادآور آژیرهای آمبولانس و ماشین پلیس و آتش نشانی است و این ها یعنی القای حس اضطراب.

طراح صحنه در سکانس های دلهره آور این فیلم از نورهای قرمز استفاده کرده است. تا حتی اگر کمی ریزبینانه تر رنگ نورهای صحنه ها را بررسی کنیم، می توانیم به استفاده ی تناوبی رنگ قرمز و سفید نور در سکانس کلاب و حضور بتمن پیش پنگوئن اشاره کنیم.

در لحظاتی که کلاب و اهالی اش روی خوش به بتمن نشان نمی دهند، نور قرمز غالب است و در لحظاتی که بتمن به سرنخ دلخواهش می رسد، نور سفید غالب شد.

نور سبز

و در آخر در سکانسی که مربوط به دستگیری فردی است که خودش را خونخواه معرفی می کند، در لحظاتی گذرا چند نور سبز روی دیوارهای شهر گاتهام دیده می شود.

این همه ی تکنیک های استفاده شده در طراحی صحنه نبود اما یلووال مدیا تلاش کرد به یکی از ترفندهای به خدمت گرفتن صحنه برای اثرگذاری بیشترِ فیلم روی بیننده بپردازد.

و اگر از طرافداران بتمن هستید و خواستید در مورد همه ی بتمن هایی که تا به حال ساخته شده و همچنین از طراحی لباس بتمن 2022 بیشتر بدانید به دو مطلبی که در همین سایت منتشر شده است سری بزنید.