اوکراین جنگ زده و سینمای مهمش

از پشت دوربین تا پشت میز ریاست جمهوری

اول از همه او را در سریالی با درون مایه ی طنز دیده اند. اما جایگاه بعدی او پشت میز ریاست جمهوری شد.

زلنسکی که مردم او را با بازیش در سریال خادم ملت شناخته بودند توانست با تشکیل حزب و کسب اعتماد مردم کشورش به ریاست جمهوری اوکراین برسد. هرچند او شانس این را نداشت که دوره ای آرام و دور از حاشیه را تجربه کند اما این طور به نظر می رسد که توانست محبوبیتش را که بار پیش پشت دوربین و در زمان بازیگری کسب کرده بود، این بار در روزهای بحرانی کشور، یک بار دیگر ثابت کند.

فیلم و عکس های او در حالی که لباس نظامی بر تن دارد و در خط مقدم جبهه و جنگ به دفاع از مردمش ایستاده است، پیوندی است بین هنر و سیاست و این همان چیزی است که ما را بر آن داشت تا از اوضاع و احوال سیاسی این روزهای اوکراین به هنر و به طور خاص سینمای اوکراین سری بزنیم.

در این مطلب با یلووال مدیا می توانید از تاریخچه ای از سینما، بهترین فیلم ها و بهترین جشنواره های فیلم اوکراین مطلع شوید.

تاریخچه ی سینمای اوکراین

شاید به خاطر موقعیت جغرافیایی و سیاسی اوکراین باشد که پیشینه ی ساخت فیلم در این کشور به ساخت فیلم های مستند و خبری برمی گردد.

تا قبل از سال 1926 تنها محصول هنری سینمای اوکراین محدود به سینمای مستند بود.ژیگا ورتوف کارگردان روسی که او را به ساخت فیلم های خبری در روسیه می شناسند نقش به سزایی در شکل گیری سینمای مستند در اوکراین داشت.

بعد از سال 1926 یک کارگردان به نام الکساندر داوژنکو در کیف مشغول به فعالیت هنری شد که ماندگارترین اثر او فیلم بلند زمین نام دارد. او همچنین با تاسیس استودیوهای فیلم داوژنکو نام خود را نه تنها در سینمای اوکراین که در سینمای جهان به عنوان چهره های مطرح حامی تئوری مونتاژ ماندگار کرد.

اما مهم ترین تحولات سینمای اوکراین از سال 1990 به بعد شکل گرفت.

کارگردانان معروف اوکراین

ایهور پودلچاک

ایهور پودلچاک یکی از ده کارگردان برجسته ی اوکراینی است.

او در سال 2008 فیلم لاس منیناس را ساخت و می توان از این فیلم به عنوان اولین فیلم اوکراینی ِراه یافته به جشنواره ی بین المللی روتردام نام برد و بعد تا سال 2010  در بیست و هفت جشنواره ی سینمایی دیگر حضور داشت.

و اگر نام فیلم به نظرتون آشناست خوب است بدانید نامش از تابلوی نقاشی مشهوری با همین نام گرفته شده است که اثر نقاش معروفی به نام دیگو ولاسکس است.

ایهور پودلچاک در سال 2013 فیلم هذیان را ساخت که این فیلم هم بسیار مورد توجه قرار گرفت.

این فیلم با درون مایه ای روانشناسانه توانست در جشنواره ی فانتا اسپورتوی پرتغال نمایش داده شود.

اولس سانین

اولس سانین کارگردان و تهیه کننده ی اوکراینی است. او در سال 2003 فیلم مادر، سال 2014 فیلم راهنما، سال 2017 فیلم نقطه ی شکست و در سال 20119 فیلم آنا را ساخت.

در میان این لیست دو فیلم راهنما و نقطه ی شکست توجه بیشتری جلب می کنند.

فیلم راهنما به عنوان نماینده ی فیلم برتر کشور اوکراین برای حضور در اسکار انتخاب شد هرچند شانس حضور در اسکار را پیدا نکرد.

فیلم در مورد مردی امریکایی است که همراه پسرش به کیف مهاجرت می کند و در جریانی کشته می شود و جان فرزندش توسط شاعری نابینا نجات پیدا می کند. پسر برای ادامه ی زندگی خود راهی نمی یابد جز اینکه راهنمای شاعر نابینا شود.

فیلم بعدی فیلم نقطه ی شکست است که در سال 2017 ساخته شد. در این فیلم به جنگ برای آزادی و دموکراسی اوکراین و به مردمی از اوکراین که به خاطر تهاجم روسیه مجبور به ترک وطن می شوند و عده ی زیادی کشته می شوند، پرداخته شده است.

اندرو روزن

او کارگردانی است که توانست اولین فیلم بلند انگلیسی زبان به نام رویاهای پر را با همکاری کشور نیجریه بسازد.

او در این فیلم سعی کرد با همکاری با کشورهای در حال توسعه، مشکلات مالی را در روند ساخت فیلم کمی مرتفع کند چراکه فیلمسازان در اوکراین به دلیل عدم حمایت از جانب دولت همواره با مشکلات مالی مواجه بودند.

او در کارنامه ی کاری خود پیش از این فیلم، فیلم کوتاهی به نام “یک پله از لبه” دارد که در آن با به نمایش گذاشتن مشکلات بیماران در سه آسایشگاه مختلف سعی کرده تا به مفهوم آسایشگاه که بین مردم اوکراین هنوز کمی ناملموس است واضح تر بپردازد.

جشنواره های فیلم اوکراین

جشنواره ی بین المللی فیلم اودسا از سال 2010 در اودسای اوکراین برگزار شد. در این جشنواره که آثار در سه بخش بین المللی، ملی و مستند بررسی می شود جوایزی به بهترین فیلم، بهترین بازیگر و بهترین کارگردان اعطا می شود.

بد نیست بدانید از سال 2012 جایزه ی بزرگ این جشنواره توسط تماشاگران اعطا می شود.

جشنواره ی بین المللی Let there be Goodness  جشنواره ی مردم نهاد و غیردولتی “سدرهای اوکراین” وساکنان حوزه های ساکنین اوکراین است.

هدف از این جشنواره خلق بستری برای تبلیغ فیلم هایی است که به موضوع آینده ای شاد، سالم و آرام می پردازند.

در این جشنواره که از نامش نیز پیداست، نشان دادن مشکلات موجود در جامعه ی امروزی و نمایش راه حل های روشن برای حل مشکلات، مورد توجه است.

در مهر 1400 فیلم کوتاه کفش ساخته ی حسین دارابی توانست جایزه ی بهترین فیلم این جشنواره را از آن خود کند.

این فیلم یکی از تولیدات باشگاه فیلم سوره بود و همان طور که پیشتر گفته شد با مضمونی نوع دوستانه توانست نظر داوران این جشنواره جلب کند.

حسین دارابی که خودش در لحظه ی اعلام جوایز به دلیل رعایت پروتکل های بهداشتی حضور نداشت در تماسی تصویری اعلام کرد از اینکه سینما می تواند زبان مشترکی بین ملت های مختلف باشد خوشحال است و در پایان آرزو کرد این راه های فرهنگی بتواند به هرچه بیشتر شدن صلح کمک کند.

آرزوی آقای دارابی هرچند تحقق نیافته و الان اوکراین درگیر جنگ شده است اما نمی توان چشم روی پیوندی بست که سینما و هنر  می تواند بین مردم جاهای مختلف دنیا ایجاد کند.