از روی کتاب های مطرح هم می شود کارگردانی آموخت

کتاب بخوان و فیلم بساز

در خانه ی یکی از دوستان نویسنده م تا چشم کار می کند فیلم به چشم می خورد و کتاب. او سالها کتاب خوانده است و نوشته است اما هیچ وقت نمی گوید فقط کتاب بخوانید. همیشه می گوید کتاب خوب بخوانید و فیلم درست ببینید. خانه ی دوست دیگرم هم که کارش ساخت مستند است با منزل دوست نویسنده ام تفاوتی نمی کند. او هم همان اندازه که فیلم دارد کتاب هم دارد.

و این نشان می دهد آنهایی که اهل نوشتن هستند اهمیت ساختن یک فیلم خوب را کمتر از نوشتن یک کتاب خوب نمی دانند و آنهایی که فیلم می سازند حتما کنار فیلم های زیادشان، جایی را هم به کتاب اختصاص می دهند.

این پیوند کتاب و فیلم را به عنوان یک سرنخ دنبال کردیم و سعی کردیم به لیستی از کتاب های خوبی برسیم که به آموزش کارگردانی پرداخته اند و آنها را در این مقاله ی یلووال مدیا جمع کرده ایم.

کارگردان ها در تمرین “جهان پنهان”

“سوزان لتزلر کول” نویسنده ی این کتاب این اقبال را داشته است که بتواند سر تمرین های تئاتر ده کارگردان برجسته ی آمریکایی حضور یابد در حالیکه چنین اتفاقی تقریبا غیر ممکن است. اکثر کارگردانان چندان خوش ندارند زمانی که مشغول تمرین هستند کسی در تئاتر باشد. سوزان با یک دفترچه یادداشت و احتمالا با دقتِ یک کارگاه سر صحنه ی جرم، تمام تلاش خودش را کرده که هیچ نکته ای را از قلم نیندازد و خودتان حساب کنید چنین مجموعه ای چقدر می تواند به شما برای آموزش کارگردانی کمک کند.

برای اثبات ویژگی این کتاب به جمله ای از خود کتاب رجوع می کنم:” با نگاه‌کردن، می‌تونی به چیزهای زیادی پی ببری.” و اگر می خواهید در مورد کارگردانی به چیزهای زیادی پی ببرید کافیست این کتاب را بخوانید، شما می توانید با چشمهای سوزان محرمانه ترین تمرینهای برترین کارگردانها را ببینید.

این کتاب وسوسه انگیز را رفیق نصرتی و سمیه نصرالهی ترجمه کرده اند و نشر مهرگان خرد چاپ کرده است.

اصول کارگردانی سینما

این کتاب دو برگ برنده دارد. یک نام کتاب و دیگری نام نویسنده ی کتاب. فرض کنید شما به عنوان هنرآموز کارگردانی وارد کتابفروشی شوید و دنبال یک کتاب بگردید تا مجموعه ای از فوت و فن های کارگردانی را در خود جمع کرده باشد.

نام این کتاب کافیست تا به انتخاب آن ترغیب شوید. و اما نویسنده ی این کتاب نیکولاس تی پرافرز کارگردان برجسته ای است که بیش از بیست و پنج سال است به آموزش کارگردانی پرداخته است. از این استاد آموزش کارگردانی نگاه جالبی در مورد ویژگی های یک کارگردان در کتاب نقل شده است که شاید دانستنش برای خیلی ها که تازه در ابتدای مسیر ساخت فیلم هستند کمک کننده باشد. او معتقد است:” یک کارگردان خوب فیلم ویژگی های بسیاری باید داشته باشد: قدرت تخیل، پی گیری، شناخت از حرفه اش، شناخت از مردم، قابلیت کار با دیگران، تمایل به قبول مسئولیت، جرئت بنیه، و بسیاری دیگر. اما مهمترین ویژگی که می توان آموخت، چیزی که اگر نباشد باقی ویژگی ها را بی اثر خواهد کرد، درک روشن است- درک روشن از داستان و نقش هر یک از عناصر آن در کل داستان، و سپس درک روشن از این که چه چیزی باید به تماشاگر منتقل شود”

کتاب را رضا نبوی ترجمه کرده و نشر افکار چاپ کرده است.

سر کلاس فیلم سازی الکساندر مکندریک

الکساندر مکندریک سالهای سال کارگردان هالیوود بوده است. او این کتاب را در سه فصل نوشته است و نقطه ی قوت آن این است که فقط به گفتن نکات تئوری بسنده نکرده است و از تجربیات خودش چیزهایی نوشته است که برای هر کارگردانی می تواند مفید باشد.

کتاب را نشر چشمه چاپ و سامی آستان ترجمه کرده است. البته بد نیست بدانید همین کتاب با نام “در مسیر فیلم سازی” و ترجمه ی نفیسه سادات از نشر فارابی چاپ شده است.

فیلمسازی به زبان برایان مایکل استولر

برایان مایکل استولر که در کارنامه ی کاری خود از فیلم کوتاه کمدی تا فیلم های تبلیغاتی وفیلم بلند دارد در این کتاب تمام فوت و فن های لازم برای ساخت یک فیلم خوب را یاد داده است. چه قصدتان ساخت یک فیلم حرفه ای باشد چه نه، بهتر است فیلم را خوب بسازید و برای خوب ساختن فیلم، این کتاب می تواند مفید باشد.

کتاب توسط پیام یزدانی ترجمه و توسط نشر آوند دانش چاپ شده است.

کتاب فیلم ساختن

تصور کنید یک کارگردانِ به نام بعد از ساختن بیش از پنجاه فیلم  دلش بخواهد عصاره ی تجربیات خودش از سالهای کاری اش را در یک کتاب خلاصه کند؛ می شود خواندنی از آب در نیاید؟

سیدنی لومت کارگردان مطرح آمریکایی در سیزده فصل این کتاب را نوشته و غیر از پرداختن به مسائل تئوری، برخی نظرهای شخصی خود را چاشنی این کتاب کرده است.

او در این سیزده فصل به بخش های مختلفی که یک کارگردان حین ساخت فیلم باید با آنها مرتبط باشد اشاره می کند تا در انتهای کتاب به خواننده بگوید یک کارگردان خوب باید بلد باشد عضو مفیدی از یک کار گروهی و تیمی باشد.

درس های کارگردانی ایزنشتین

یکی از شاگردان کارگردان معروف دنیا ایزنشتین، کلاس های درس استادش را در کتابی به نام درس های کارگردانی ایزنشتین جمع آوری کرده است و با خواندن این کتاب شما هم یکی از شاگردان این کارگردان بزرگ می شوید.

کتاب را عباس اکبری ترجمه و نشر نیلوفر چاپ کرده است. ولادیمیر نیژنی نویسنده ی کتاب و شاگرد ایزنشتین می گوید:”  درس های ایزنشتین نه تک گویی، که اساسا گفتگویی دوجانبه بود. این درس ها چیزهایی نبود که با حفظ کردن آموخته شود، یا مدرس قوانینی را در آن ها گنجانده باشد که باید پذیرفته شوند. این درس ها شکل تفحص به خود می گرفت. معلم و شاگردان با هم، دست به سفری مشترک برای کشف حقایق می زدند و وقتی به صورت منطقی حقایق می رسیدند، این حقایق بر ذهن دانشجویان حک می شد.”

راهی به سوی کارگردانی عالی

و در آخر لیست، کتابی را گنجاندیم با این امید که خواننده ی این مطلب راهی به سوی کارگردانی عالی و موفقی را تجربه کند. کتاب ایده ی کارگردان : راهی به سوی کارگردانی عالی را انتشارات بنیاد سینمای فارابی چاپ کرده است. “کن دنسیگر” آن را نوشته و نفیسه سادات آن را ترجمه کرده است. کن دنسیگر از سال 1968 در دانشگاه های ایالات متحده و کانادا به تدریس ساخت فیلم پرداخته است و توانسته در این کتاب به تفاوت بین کارگردان فنی از کارگردان خوب و از کارگردان عالی بپردازد.