کتاب هایی که می توانند در زمینه کارگردانی به شما کمک کنند

بخوانیم و فیلم بسازیم

اینکه بتوانیم از روی کتاب، فیلم بسازیم دور از ذهن است. یعنی اگر غیرممکن نباشد ولی بعید است. اما آن سوی ماجرا جذاب است. یعنی می شود با خواندن کتاب های مربوط به فیلم سازی، درک بهتری از سینما داشت و به احتمال زیادی کارگردان بهتری شد. چون می توانیم از تجربه کارگردان ها و فیلمسازان دنیا استفاده کنیم. برای همین است که کتاب های زیادی در زمینه آموزش کارگردانی و فیلمسازی نوشته و ترجمه شده اند. هر کتاب از زاویه ای به این موضوع پرداخته و برای هدفی مفیدتر است. اگر می خواهید راه پیچیده و پر فراز و نشیب یک کارگردان حرفه ای را در پیش بگیرید، یکی یکی این کتاب ها را ورق بزنید و از هر کدام خوشه ای بچینید. اما برای شروع بد نیست به این کتاب ها نگاهی بیندازید: 

1- نما به نما
کتاب «نما به نما» یکی از کتاب های سینمایی است که به زبانی به نسبت ساده مفاهیم اولیه کارگردانی را توضیح داده است. جلد اول این کتاب با عنوان فرعی «کارگردانی فیلم: از تصویر ذهنی تا تصویر سینمایی» و جلد دوم آن با عنوان فرعی «نمای متحرک» منتشر شده است. استیون کاتز نویسنده کتاب است و محمد گذرآبادی کتاب را ترجمه کرده و بنیاد سینمایی فارابی آن را منتشر کرده است.

2- دستور زبان سینما: گرامر زبان فیلم
هدف از تألیف این کتاب کوتاه کردن سال های کارآموزی برای کسانی است که دوست دارند با فیلمسازی آشنا شوند. در این کتاب با تئوری های فیلمسازی آشنا نخواهید شد، بلکه یکراست سراغ واقعیت هایی می روید که فیلمسازان مختلف در طول عمر سینما تجربه کرده اند.
نویسنده این کتاب، دانیل آریخن، دوازده سال برای نوشتن آن وقت گذاشته. مسعود مدنی مترجم کتاب است و چاپ اول آن به زبان فارسی توسط نشر شرکت تابان خرد در سال 1393 منتشر شده است.

3- اصول اولیه فیلمسازی
اردشیر احمدی، نویسنده کتاب اصول اولیه فیلمسازی سعی کرده با ساده ترین زبان ممکن، ما را به یک فیلمساز مستقل تبدیل کند. چطور ممکن است؟ در جواب باید گفت احتمال دارد شما برای یادگرفتن بهتر فیلمسازی کتاب های زیادی خوانده باشید. خب البته بیشتر این کتاب ها ترجمه هستند و سال ها از تاریخ تألیف آن ها می گذرد. با توجه به تغییرات و پیشرفت هایی که هر روز در صنعت سینما اتفاق می افتد، بخشی از مطالب و اطلاعات کتاب های قدیمی قابل استفاده نیستند.
نویسنده تلاش کرده در این کتاب، بهترین و مربوط ترین نکاتی را که به کار یک فیلمساز ایرانی می آید، گردآوری کند. در عین حال تلاش کرده این مطالب با زبانی ساده گفته شود و مختصر و مفید باشد. این کتاب در اصل یک راهنمای کامل برای کارگردان های تازه کار است. در این کتاب با اصطلاحات زیادی در بخش های مختلف سینما آشنا خواهید شد اما اصلاً قرار نیست سردرگم شوید. قرار است با سرعت بیشتر برای شروع کار آماده شوید.
این کتاب را نشر پرورش ذهن فرزام در سال 1395، در 120 صفحه منتشر کرده و نسخه الکترونیک آن هم در دسترس است.

4- مقدمه ای بر نظریه فیلم
کتاب مقدمهای برنظری هفیلم، یکی از مفیدترین و البته خواندنی ترین کتاب های مربوط به نظریه فیلم است. نویسنده کتاب، رابرت استم، نظریه پرداز فیلم است و سال ها درباره نشانه شناسی سینما کار کرده. دراین کتاب به بحثهایی مثل:پدران نظریه فیلم، ماهیت سینما، فرمالیسم روسی و مکتب باختین، مکتب فرانکفورت، موج نگره مولف، مسئله زبان فیلم، ورود فمینیسم، زایش تماشاگر، بوطیقا وسیاست پست مدرن و… پرداخته شده است.
گروه مترجمان به سرپرستی احسان نوروزی این کتاب را ترجمه کرده اند و با پیشگفتار ومقدمه ای کاربردی درباره کتاب و نظریه فیلم وکتابشناسی تکمیل کرده اند.
کتاب مقدمه ای بر نظریه فیلم را انتشارات سوره مهر در 432 صفحه منتشر کرده است.

5- دکوپاژهای مرجع
یک مجموعه سه جلدی از دکوپاژهای مرجع، که در هر جلد آن به مبحثی جداگانه در تصویربرداری و فیلمسازی می پردازد. تمرکز کتاب بر روش های ایجاد جلوه هایی درخشان در فیلم های ارزان و کم بودجه است. یعنی می توانید تکنیک های اصلی برای فیلمبرداری را بیاموزید و از سایر فیلمسازان متمایز شوید.
قرار است به کمک این کتاب تکنیک هایی یاد بگیریم که حتی در شرایط پر فشار هم بتوانیم سریع و درست تصمیم بگیریم و مجبور نباشیم به خاطر صرفه جویی در هزینه و زمان، از ایده هایمان کوتاه بیاییم.
کتاب دکوپاژهای مرجع، تکنیک های دکوپاژ را با نمونه هایی از فیلم های خوب و نمودارهای کامپیوتری ارائه کرده تا فهم نکته ها برای مخاطب آسان تر شود.
دکوپاژهای مرجع، نوشته کریستوفر کنورتی است و محمد ارژنگ این مجموعه را به فارسی برگردانده است.

6- فیلم ساختن
سیدنی لومت، یکی از کارگردان های سرشناس آمریکایی است. کارنامه درخشانی در سینما دارد و با نوشتن کتاب «فیلم ساختن» تجربه های ناب خود را به علاقمندان فیلمسازی امانت داده است.
لومت این کتاب را در۱۳بخش تنظیم کرده: «کارگردان: بهترین شغل جهان»، «فیلمنامه: آیا نیازی به نویسنده هست؟»، «سبک»، «بازیگران: آیا بازیگر می تواند خجالتی باشد؟»، «دوربین: بهترین دوست کارگردان»، «طراحی صحنه و لباس»، «بالاخره رسیدیم به ساختن فیلم»، «دیدن کار روز قبل رنج و سرمستی»، «اتاق تدوین بالاخره تنهایی»، «آوای موسیقی: صدای صدا»، «میکس: تنها بخش خسته کننده سینما»، «کپی اول کودکی متولد می شود» و «استودیو: آیا تمام زحمات من برای این بود؟»
مترجم این کتاب درمقدمه ای نوشته: «یکی ازمهمترین ویژگی های «فیلم ساختن» این است که چیزهایی را درباره بازیگرها وکار باآن ها می گوید که در هیچ کلاس درسی نمی توان آن ها را شنید و یاد گرفت. لومت دنبال این بوده که توضیح دهد خودش به عنوان کارگردانی خوب و قابل احترام در سینمای امریکا، چگونه فیلم می ساخته؛ برای این است که همه چیزرا از اول توضیح می دهد… تا در نهایت به خواننده اش بگوید فیلم کاری گروهی است نه کاری شخصی.»

فراموش نکنید که…
فهرست کتاب های مربوط به فیلمسازی بلندبالا است. می توانید ساختن فیلم را شروع کنید. اما بد نیست حتی وقتی یک کارگردان کهنه کار شدید، نگاهی به کتاب های جدید سینمایی بیندازید. این کار کمک می کند تا طراوت و تازگی سینما را فراموش نکنیم.