پسرک چوبی ایتالیایی در دور دنیا
کارلو کلودی در سال 1881 با خلق یک داستان تخیلی کودک، جام جاودانگی را سر کشید. او که تا پیش از این سال، بیشتر وقتش را صرف روزنامهنگاری و نوشتن مقاله میکرد با انتشار مجلهی کودک و نوشتن قصههایی خیالانگیز توانست نامش را از یک روزنامهنگار متوسط با ماندگاری حدودی ده بیست سال پس از مرگ به نام یک نویسندهی داستان کودک برتر با ماندگاری ابدی تبدیل کند.
بله. در این مطلب از یلووال مدیا از پسرک چوبی با دماغ معروفش یعنی پینوکیو حرف میزنیم.
بهانهی انتخاب این موضوع، اکران تازهترین فیلم پینوکیو یعنی پینوکیو2022 است و میخواهیم غیر از معرفی این اثر، مروری داشته باشیم بر تمام فیلمهایی که با اقتباس از این قصهی معروف ساخته شده است. اما دور از انصاف است اگر نامی از خالق اصلی تمام پینوکیوهای تا به حال ساخته شده و حتی بعد از این تولید شده نبریم.
کارلو کلودی نویسنده، روزنامهنگار و مقالهنویس ایتالیایی است که بعد از نوشتن پینوکیو مؤثرترین شغلش نویسنده ادبیات کودک و نوجوان شد.
او متولد 1826 بود و سال 1890 در زادگاهش یعنی ایتالیا درگذشت و حتما نویسندهی خوشاقبالی بود که توانست در دههی پایانی زندگیش پینوکیو را بنویسد و برای سالهایی طولانی منبع اقتباس فیلم و انیمیشنهای بسیاری باشد که در ادامه به معرفی برخی از آنها میپردازیم.
اولین پینوکیوی دیده شده
سال 1940 کمپانی انیمیشنسازی والت دیزنی پینوکیو را برای اولین بار ساخت. در این انیمیشن جمعی از کارگردانان به سرپرستی شارپستین قصهی پینوکیو را تمام و کمال و بدون کوچکترین تغییری ساختند و باعث شدند کارلو کلودی با پسرک چوبی و پدر ژپتو حسابی شناخته شوند.
پینوکیو در زادگاه اصلی
در سال 1972 یعنی سی سال بعد از تولید موفق کمپانی والت دیزنی، سینمای ایتالیا تلاش کرد تا از قصهای که زادهی کشور خودش بود انیمیشنی مؤثر و دیدنی بسازد.
این انیمیشن وفاداری صددرصد به اصل داستان داشت و در طراحیها نهایت تلاش بر آن بود تا به طراحیهای بومی نزدیک باشد تا جایی که پری مهربان براساس ویژگیهای ظاهری مریم مقدس در ایتالیا خلق شد اما تمام این تلاشها نتوانست به اندازهی انیمیشن والت دیزنی دیده و مورد استقبال قرار گیرد.
پینوکیو در روسیه
در سال 1959 آلکسی نیکولایویچ تولستوی با اقتباسی از پینوکیو قصهای به نام «کلید طلایی یا ماجرهای بوراتینو» نوشت و به کارگردانی ایوان ایوانف انیمشن آن ساخته شد.
نمونهی روسی انیمیشن پینوکیو بر خلاف نمونهی ایتالیایی آن مورد استقبال قرار گرفت تا جایی که توانست اولین جایزه یک فیلم انیمیشنی روسی را در تاریخ روسیه دریافت کند.
ادامهی ماجراجویی در روسیه
شانزده سال بعد از اکران موفق ماجراهای بوراتینو یعنی در سال 1975 لئونید نچاوای کارگردان روسی مجددا سراغ این داستان پرطرفدار رفت.
ابتدا قرار بود فیلم او فقط در تلویزیون و برای بخش کودک پخش شود اما با چنان استقبالی مواجه شد که فیلم ـ«ماجراهای بوراتینو» را در سینما نیز اکران کردند.
اولین فیلم پینوکیو
کارگردان آلمانی والتر بک در سال 1967 دست به ساختن نمونهی ترکیبی رئال و عروسکی از داستان پینوکیو زد و در آن نقش پینوکیو که نامش تورلی است توسط بازیگر زن آلمانی جینا پرسگوت صداگذاری شده است.
تنها ویژگی نسخهی آلمانی پینوکیو با اقتباس کامل از متن اصلی داستان به نام «ماجراجویی تورلیس» در این بود که بالاخره پای بازی بازیگران واقعی به قصهی پینوکیو باز شد.
تلاش مجدد ایتالیا
فیلمسازان ایتالیایی دست از تلاش برنداشته و فرانچسکو نوتی در سال 1994 دوباره تلاش کرد با اقتباسی متفاوت، پینوکیو را در وطن خودش به نمایش بگذارد.
او در فیلم چشم پینوکیو با طرحی کاملا معکوس سعی کرد پینوکیوی داستان خودش را طی اتفاقاتی از خیر به شر برساند، اما این بار هم پینوکیو نتوانست نه در ایتالیا و نه در سطح جهانی خودی نشان دهد.
پینوکیو و ژانر جنایی
کوین تنی در سال ۱۹۹۶ دست به ساخت یک ایدهی تازه زد و سعی کرد پای پینوکیو را به یک ماجرای جنایی و ترسناک باز کند. این فیلم که انتقام پینوکیو نام داشت در مورد زنی وکیل است که در مواجهه با یک پروندهی قتل با عروسک پینوکیو برخورد میکند.
هرچند ایدهی این فیلم تازه بود اما با اقبال عمومی مواجه نشد.
سومین پینوکیو در ایتالیا
فیلم پینوکیو سومین تلاش ایتالیاییها برای ساخت فیلم یا انیمیشن موفقی از روی قصهی کارلو کلودی بود.
در سال 2002 روبرتو بنینی کارگردان، بازیگر و طنزپرداز مشهور ایتالیایی موظف شد تا با نگاهی طنز و فانتزی، پینوکیوی تازهای متولد کند.
هرچند پینوکیو قصهای برای کودکان است اما روبرتو بنینی حاضر شد ریسک کند و چشمش را روی مخاطب اصلی یعنی کودکان ببندد و این پینوکیو را برای بزرگسالان بسازد.
پینوکیوی بنینی هرچند توانست در ایتالیا به خوبی دیده شود و جوایزی در رشتههای بازیگری، کارگردانی و موسیقی در فستیوالهای داخلی بدستآورد اما باز هم در سطح جهانی موفق ظاهر نشد.
ادای دین پینوکیو به وطن
بالاخره در سال 2019 ماتئو گارونه توانست یک نمونهی رضایتبخش از پینوکیو را در ایتالیا بسازد.
برگ برندهی این فیلم که با اقتباسی کامل از قصه مواجه هستیم، استفاده از تکنیکهای بصری پیشرفته است که توانسته است روایت قصهی پینوکیو را برای مخاطب چشمنواز کند.
این فیلم در سینماهای جهانی نیز اکران موفقیتآمیزی داشت و توانست در رشتههای مختلف نامزد دریافت جایزه شود.
تازهترین پینوکیو
تازهترین پینوکیو را کمپانی والت دیزنی به کارگردانی رابرت زمکیس ساخته است.
کمپانی والت دیزنی پس از ساخت موفق اولین پینوکیو به شکل انیمیشن این بار تلاش کرده است تا پینوکیوی دیگری در قالب فیلم ارائه کند و از انتخاب بازیگرانش پیداست که این بار هم برای موفق شدن آمده است.
در لیست بازیگران انتخابی پینوکیو2022 پرسر و صداترین انتخاب به نقش پدر ژپتو برمیگردد که ایفای آن بر عهدهی تام هنکس است. از دیگر بازیگران میتوان از بِنجامین ایوان اینسورس در نقش پینوکیو و جوزف گوردون لویت در نقش جیمی کریکت نام برد.
پینوکیوی خاطرهانگیز در ایران
آخرین نسخهای که در این مطلب از یلووال مدیا به آن اشاره میکنیم پینوکیوی معروف و خاطرهانگیز ما ایرانیهاست.
انیمیشن ماجراهای پینوکیو در سال 1976 توسط شرکت ژاپنی انیمیشنسازی نیپون و به کارگردانی شیوگئو کوشی با اقتباس از قصهی اصلی و با اضافه کردن بعضی شخصیتها در قالب یک مجموعهی دنبالهدار ساخته و در دههی شصت توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی خریداری، دوبله و پخش شد. از این جهت این نسخهی پینوکیو شناختهترین نسخهی آن در بین ما ایرانیها است.
کپی لینک
دانلود
اشتراک گذاری
کپی کردن لینک
