نوری كه چشم های ما را روشن كرد

ما شايد نتوانيم بعد از هفتاد و هشت سال، روز بيست و سوم مرداد را براي علی حاتمی جشن تولد بگيريم، اما با تنظيم كردن چراغ قوه مان روي صورت آثار ماندگارش، حداقل ميتوانيم نقطه گذاری هاي آشكارا و پنهانش را كشف كرده و خوشحالش كنيم! اين مقاله از يلووال مديا قرار است نور را از چشم علی حاتمی ببينيم و به يادگيری برخي از سبك های مهم نورپردازی بپردازيم. ذره بينمان را روي چند فيلمی مثل مادر، كمال الملك، هزاردستان و دل شدگان كه همه ما از آقای حاتمی ديديم، نگه ميداريم.

“مادر”

مادر هنوز هم زنده است

ما در باغ سرسبز خانه چشم هايمان را باز مي كنيم و نور را راه ميدهيم. سری به داخل اتاق مادر ميزنيم و باز به آب زلال و روشنی برميگرديم كه روی شمعدانی روانه ميشود. طوري كه تنها چيزی كه ميتوانيد ببينيد، جريان آب است. اين يعنی علی حاتمی، شفافيت را درست هدف گرفته و نميخواهد حواس ما را پرت رنگ قرمز يا صورتی شمعدانی ها كند. حالا اين نور از كجا مي آيد؟ درست از دل طبيعت. از خود خورشيد. اين نوع نورپردازی را نورپردازی طبيعی ميگوييم. نور طبیعی منبع نوری است که به طور طبیعی رخ می دهد، چه خورشید باشد و چه ماه. هدف اصلی آن نورپردازی یک صحنه با کمک یک پارچه ورقه ای سبک است – که برای گرفتن یک ترکیب منحصر به فرد استفاده می شود.چیزی که واقعاً در مورد نور طبیعی قابل توجه است این است که می توان آن را به گونه‌ای قالب‌گیری و دستکاری کرد که به فیلم شما یک حس واقعی و حتی شايد خام ببخشد.

” مادر”

رمزگشایی چرایی انتخاب علی حاتمی

به دلیل طیف وسیعی از تنظیمات نور، علی حاتمی ميتوانست به راحتی از نور طبیعی برای به تصویر کشیدن احساسات مختلف استفاده کند. اين صحنه را تصور كنيد كه اكبر عبدی در گوشه ای از حياط آسايشگاه، توپ به دست و آرام آرام به پرستار و برادر بزرگترش نزديك و نزديكتر می شود، توپ را به پرستار پرتاب ميكند و تمام اين ها شش ثانيه بيشتر طول نميكشد. حالا چه راهی ميتواند بهتر از نورپردازی ملايم، جهت دار و گرم برای تصوير كردن اين آشفتگی باشد؟ اينكه اكبر عبدی از گرمای جهالتی كه در آن غرق در بازيست وارد سايه و تاريكي دلهره آور ميشود و بی هيچ ديالوگی به ما ميفهماند كه ماجرا قرار است حسابی در هم بپيچد.

فراز و نشيب های سر راه حاتمی براي انتخاب نورپردازی طبيعی

يكی از مزايا قابل تامل اين روش در دسترس بودن است. نور طبیعی در همه جا و در هر زمان وجود دارد – چه بخواهید در روز عکاسی يا فيلمبرداری کنید چه در شب – به شما کمک می کند. نور طبیعی آزادی زیادی را به شما می‌دهد، و اغلب به شما فرصتی می‌دهد تا با مکان‌ها سرگرم شوید، در حالی که بخش بهتری از تجهیزات فیلم خود را در خانه می‌گذارید- در عين حال كارگردان در تنگنای زمان گير می افتد. آنها فقط زمان مشخصی دارند که می توانند با استفاده از نور طبیعی فيلمبرداری كنند. بنابراین، برنامه ریزی ضعیف می تواند منجر به چند ناراحتی شود. عکاسی در زمان های مختلف روز در فضای باز یا داخل خانه، بر اساس موقعیت خورشید، نور متفاوتی را ارائه می دهد.

دلشدگان

مرز سايه و نور

تاكيد و علاقه علي حاتمي به نورپردازی طبيعي را در فيلم “مادر” ثابت كرديم. حالا در اين بخش از مقاله يلووال مديا نوبت ميرسد به دلشدگان. دلشدگان سكانس های بسياری دارد كه چشم هايتان را وادار ميكند به تاريكی ها و سايه ها دل ببنديد. گاهی فقط نصف صورت بازيگر را ميبينيد و كارگردان قصد ندارد هيچ چراغی را جز نور ماه را برای مخاطبش تداعی كند. حالا سبكی كه پيش ميگيرد، نورپردازی كليدی است. يعنی مخاطب آن نقطه ای از صورت بازيگر را ميبيند كه كارگردان تعيين كرده است كه در ابراز خلق و خوی شخصيت در آن سكانس بسيار تاثيرگذار است. دو تكنيك موثر نورپرداز برای برآورده كردن خواسته كارگردان، تكنيك نورپردازی با نور زياد High Key Lighting  و تكنيك نورپردازی با نور كم Low Key Lighting است. نورپردازی با نور زياد و نور كم، دو تکنیک نورپردازی استودیویی هستند که منجر به خلق و خوی و زیبایی شناسی بسیار متفاوت می شوند. نورپردازی با نور زياد نسبت نور را در صحنه کاهش می دهد، به این معنی که کنتراست کمتری بین رنگ های تیره تر و مناطق روشن تر وجود دارد. از طرف دیگر، نورپردازی كم نور کنتراست بیشتری بین قسمت‌های تاریک و روشن تصویر دارد و بیشتر صحنه در سایه است. چه در حال ديدن  فیلم ‌های آموزشی شرکتی چه فیلم‌ های هنری هیجان‌انگیز، مهم است که نکات نورپردازی با نور زياد و کم‌نور را بررسی کنید تا بتوانید از آنها برای انتقال موثر ایده‌ها استفاده کنید.

دلشدگان

 كجا نورپردازی با نور زياد و كجا كم نور؟

روش نورپردازی با نور زياد اغلب در تبلیغات برای محصولات غذایی و زیبایی استفاده می شود. مناظر با نور روشن اغلب حاکی از یک روحیه شاد و پیام مثبت دارد. این نگاه همچنین می تواند دلالت بر حقیقت و صراحت داشته باشد، مثلا همان لحظاتی كه علی حاتمی ميخواهد يك جمله ماندگار ديگر رو كند. محتوای ویدیویی و نورپردازی باید دست به دست هم دهند تا پیام منسجم و واضح به دست مخاطب برسد. اگر از یک سوژه تیره و تار در نورپردازی بالا استفاده شود، ممکن است غیر صادقانه به نظر برسد. در عين حال تكنيك با نور كم در حال ثبت صحنه های دراماتيك است و اين چيزيست كه ما در چندين سكانس از  دلشدگان با آن روبه رو هستيم. فیلمبرداری با نور كم باعث ایجاد سایه‌های تیره‌تر و حداقل مقدار سفیدی و میانی می‌شود. همانطور که هارا (نورپرداز) اشاره می کند، “نورپردازی کم نور برای مدت طولانی در دنیای هنر به شکل کیاروسکورو وجود داشته است.” کیاروسکورو زمانی است که هنرمند از کنتراست بالایی بین روشنایی و تاریکی استفاده می کند تا حالتی دراماتیک ایجاد کند و چشم بیننده را به یک قسمت از ترکیب بندی بکشاند. ما در اين مقاله از يلووال مديا به بررسی دو اثر از علی حاتمی و سه سبك پر كاربرد نورپردازی پرداختيم كه اميدواريم براي شما خواننده گرامی مفيد بوده باشد.