همه‌چیز از میان علف‌ها آغاز می‌شود. جورجیا اوکلی در اقتباس تازه خود از رمان کلاسیک «عقل و احساس» نوشته جین آستین، به‌جای نمایش لباس‌های باشکوه یا مناظر چشم‌نواز، دوربینش را به سطح زمین می‌آورد و داستان را در کنار خواهران دشوود آغاز می‌کند. ماریان (اسمه کرید-مایلز) با کرم ابریشمی که روی انگشتش نشسته بازی می‌کند و الینور (دیزی ادگار جونز) کمی آن‌طرف‌تر در افکار خود غرق شده است. همین صحنه ابتدایی کافی است تا متوجه شویم قرار نیست با یک درام تاریخی خشک و تشریفاتی روبه‌رو باشیم. نکته تحسین‌برانگیز این است که فیلم تا پایان نیز همین فضای ملموس، واقع‌گرایانه و گاه زمخت را حفظ می‌کند.
البته این اقتباس تازه کار آسانی پیش رو نداشته است؛ چراکه نسخه مشهور سال ۱۹۹۵ با فیلم‌نامه اما تامپسون همچنان جایگاه ویژه‌ای در میان طرفداران جین آستین دارد. بااین‌حال، برای تشخیص تفاوت‌های آشکار میان این دو نسخه نیازی نیست متخصص ادبیات انگلیسی باشید. هرکدام از آن‌ها برداشت متفاوتی از رمان ارائه می‌دهند و از زاویه‌ای خاص به داستان نزدیک می‌شوند. دایانا رید، فیلم‌نامه‌نویس نسخه جدید، به‌جای آنکه توجه اصلی را به مردانی معطوف کند که برای به دست آوردن قلب خواهران دشوود تلاش می‌کنند، رابطه میان این دو خواهر را به‌عنوان ماندگارترین و جذاب‌ترین پیوند داستان در مرکز توجه قرار می‌دهد. در ادامه این مقاله یلووال مدیا به بررسی این فیلم می پردازیم. با ما همراه باشید.
دو خواهر، دو نگاه متفاوت به عشق و زندگی
البته این به معنای کم‌رنگ شدن روابط عاشقانه نیست. خواستگاران جذابی در داستان حضور دارند که هرکدام به‌نوعی نقاط قوت و ضعف دیدگاه‌های متفاوت دو خواهر درباره عشق را آشکار می‌کنند. الینور، خواهر بزرگ‌تر، نماینده «عقل» است؛ زنی منطقی و محتاط که تلاش می‌کند احساساتش را کنترل کند و به همین دلیل، با وجود علاقه عمیقی که ادوارد فرارس (جرج مک‌کی) در وجودش برمی‌انگیزد، به‌سختی اجازه می‌دهد این احساسات آشکار شوند.
در مقابل، ماریان نماینده «احساس» است؛ شخصیتی پرشور و هیجان‌زده که زندگی را با عواطفش تجربه می‌کند. او درگیر رابطه‌ای عاشقانه می‌شود که دو مرد در آن برای جلب محبتش رقابت می‌کنند: سرهنگ براندون (هربرت نورد‌روم)، مردی مهربان اما گوشه‌گیر، و جان ویلوبی (فرانک دیلین) که به‌اندازه خود ماریان پرشور و تکانشی است.
مقایسه بازیگران عقل و احساس ۲۰۲۶ با نسخه ماندگار ۱۹۹۵
شاید بازی دیزی ادگار جونز و اسمه کرید-مایلز به سطح بازی‌های درخشان اما تامپسون و کیت وینسلت، دو بازیگر برجسته‌ای که پیش‌تر این نقش‌ها را ایفا کرده بودند، نرسد؛ اما ادگار جونز دست‌کم یک امتیاز مهم دارد که اوکلی به‌خوبی از آن استفاده می‌کند: سن و ظاهرش با شخصیت الینور تناسب بیشتری دارد.
شاید پذیرش اینکه چنین ویژگی ظاهرا ساده‌ای تا این اندازه بر برداشت ما از شخصیت تأثیر می‌گذارد، آسان نباشد؛ اما همین تفاوت نتیجه مهمی دارد. در نسخه جدید، الینور واقعا شبیه زن جوانی به نظر می‌رسد که با مشکلات و ناکامی‌های عاشقانه دست‌وپنجه نرم می‌کند، نه کسی که بیشتر نقش مادر دوم ماریان و خواهر کوچک‌ترشان مارگارت (بودی ری برتناک) را بر عهده گرفته است.
فاصله گرفتن از زرق‌وبرق درام‌های تاریخی؛ تصویری واقعی‌تر از انگلستان
ظاهر شخصیت‌ها و محیط اطرافشان در این نسخه از «عقل و احساس» اهمیت زیادی دارد، هرچند اوکلی در مجموع از بسیاری از قراردادهای رایج درام‌های تاریخی فاصله می‌گیرد. هیچ‌چیز در فیلم صرفاً برای ساختن تصویری زیبا و آراسته از گذشته طراحی نشده است؛ گویی قرار نیست مخاطب با تماشای یک موزه تاریخی باشکوه، به دویست سال قبل سفر کند.
خانواده دشوود پس از محروم شدن از ارثی که مادرشان (کیتریونا بالف) روی آن حساب کرده بود، با مشکلات اقتصادی جدی روبه‌رو می‌شوند. این وضعیت در محیط زندگی آن‌ها نیز بازتاب پیدا می‌کند. خانه و مناظر روستایی اطرافشان در انگلستان، برخلاف آنچه معمولا در اقتباس‌های تاریخی می‌بینیم، چندان زیبا و آراسته نیستند و گاهی حتی رنگ‌ورو‌رفته و نامرتب به نظر می‌رسند.
آرنو پوتیه، فیلم‌بردار اثر، توجه ویژه‌ای به جزئیات معمولی و گاه دلگیر محیط دارد. او با استفاده از طیف رنگی کم‌جان و خاموش، به‌جای تأکید بر شکوه و زیبایی، سختی‌های زندگی شخصیت‌ها را برجسته می‌کند. سفر شخصیت‌ها به لندن در بخش‌های پایانی فیلم، با نور روشن و آفتابی فضای شهری، تضاد آشکاری با محیط تیره و کم‌نور محل زندگی اصلی آن‌ها ایجاد می‌کند. این داستان درباره توطئه‌های درباری یا ماجراهای اشرافی دور از دغدغه‌های مخاطب امروزی نیست. خانواده دشوود، با وجود جایگاه اجتماعی خود، با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که برای بسیاری از مردم قابل‌درک است. اقتباس جدید نیز تلاش می‌کند همین نزدیکی و ارتباط میان شخصیت‌ها و زندگی واقعی را حفظ کند.
وقتی احساسات از چارچوب سنت‌های قدیمی فراتر می‌روند
همین احساس واقع‌گرایی است که اجازه نمی‌دهد «عقل و احساس» به اثری کهنه و متعلق به گذشته تبدیل شود. شخصیت‌ها احساساتشان را آشکارتر و بی‌پرده‌تر نشان می‌دهند و برخلاف بسیاری از درام‌های تاریخی، عواطفشان را پشت گفت‌وگوهای رسمی و رفتارهای بیش‌ازحد کنترل‌شده پنهان نمی‌کنند.
البته ممکن است طرفداران سرسخت دقت تاریخی، به‌ویژه کسانی که انتظار دارند شیوه بازیگری کاملا با رفتارهای مرسوم آن دوران هماهنگ باشد، با رویکرد امروزی‌تر فیلم ارتباط چندانی برقرار نکنند. بااین‌حال، کارگردانی اوکلی باعث می‌شود مشکلات و کشمکش‌های خانواده دشوود ملموس‌تر و نزدیک‌تر به زندگی امروز احساس شوند.
این رویکرد همچنین به فیلم‌نامه دایانا رید اجازه می‌دهد بدون توضیح‌های مستقیم و مکرر درباره نقش‌های جنسیتی یا انتظارات اقتصادی جامعه آن دوران، شرایط شخصیت‌ها را برای مخاطب روشن کند. فیلم به‌جای آنکه همه‌چیز را با گفت‌وگو توضیح دهد، اجازه می‌دهد موقعیت‌ها و رفتار شخصیت‌ها خودشان گویای شرایط باشند.
نقطه قوت عقل و احساس جدید؛ پیوند ظریف سنت و مدرنیته
توانایی فیلم در برقراری تعادل میان نگاه معاصر و فضای کلاسیک رمان، یکی از مهم‌ترین نقاط قوت آن است. «عقل و احساس» نه آن‌قدر به سنت‌های گذشته وفادار می‌ماند که برای مخاطب امروز دور از دسترس شود و نه آن‌قدر به سمت نگرش‌های مدرن حرکت می‌کند که هویت اثر اصلی را از دست بدهد. همین تعادل نشان می‌دهد که این اقتباس می‌تواند مدت‌ها پس از اکران سال ۲۰۲۶ نیز مخاطبان خود را داشته باشد.
اوکلی و رید راه‌هایی ظریف اما مؤثر برای افزایش قدرت تصمیم‌گیری و استقلال شخصیت‌های زن پیدا کرده‌اند، بدون آنکه آن‌ها را به سخنگوی دیدگاه‌هایی تبدیل کنند که با زمانه داستان سازگار نیستند. گاهی این تغییر تنها با جابه‌جا کردن نقش فعال و منفعل شخصیت‌ها در یک صحنه اتفاق می‌افتد.
برای مثال، در اوج احساسی فیلم سال ۱۹۹۵، الینور نشسته است و خبری را دریافت می‌کند که سرنوشتش را تعیین خواهد کرد. اما در نسخه جدید، او با شور و اشتیاق به حرکت درمی‌آید تا خودش آن سرنوشت را به دست بگیرد. همین تفاوت کوچک به‌خوبی نشان می‌دهد که اقتباس تازه «عقل و احساس» چگونه تلاش می‌کند ضمن حفظ روح داستان جین آستین، به شخصیت‌های زن آن عاملیت و استقلال بیشتری ببخشد.
منبع: وبسایت theplaylist
کپی لینک
دانلود
اشتراک گذاری
کپی کردن لینک
