قبل از «بازی تاج و تخت»، «شوگان» نوشته شد!

اگر شما نیز جز طرفدارهای سریال جذاب بازی تاج و تخت بودید، قطعا از دیدن سریال جدید FX به نام شوگان نیز لذت خواهید برد. هر دو رمان‌های جز پرفروش درباره جنگ بین نایب‌السلطنه‌ها/پادشاهان برای تعیین اینکه چه کسی بر تاج و تختی که غصب شده است می‌نشیند  هستند. اما «شوگان» جیمز کلاول در سال 1975 منتشر شد، 21 سال قبل از اینکه «بازی تاج و تخت» جورج آر آر مارتین به قفسه‌های کتابفروشی ها برسد. هر دو نویسنده از تاریخ واقعی برای ساختن داستان‌های دراماتیک استفاده کرده اند، اما «بازی تاج و تخت» یک داستان تخیلی و «شوگان» یک افسانه تاریخی است.

اقتباس FX در سال 2024 از کتاب شوگان نسل جدید را با پیچ و تاب منحصر به فرد کلاول در نوشتن داستان های تاریخی آشنا می کند، یعنی جایی که حتی نام همه شخصیت های تاریخی تغییر می کند. بسیاری از وقایع به تصویر کشیده شده یا اصلا به این شکل اتفاق نیفتاده اند و اگر هم اتفاق افتاده برای افراد دیگری بوده است. به طور خلاصه، مرز بین تاریخ، فانتزی و داستان، به ویژه در مقایسه با سایر درام های تاریخی، مبهم است.

به بهانه محبوبیت این سریال جدید، در این مقاله یلووال مدیا می خواهیم به داستان شوگان بپردازیم. آیا بر اساس تاریخ است یا صرفا تخیلات نویسنده می باشد؟

آیا شوگان بر اساس تاریخ واقعی است؟

شوگان برداشتی تخیلی از جنگ قدرت اوایل قرن هفدهم است که در زندگی واقعی به پادشاهی لرد توکوگاوا ایه یاسو منجر شد تا توکوگاوا شوگانات را تأسیس کند. یک حکومت نظامی سلسله‌ای که از 1603 تا 1868 بر ژاپن حکومت می‌کرد. شوگانات پس از یک دوره آشفتگی سیاسی پدید آمدند. زمانی که اربابان فئودال ژاپن یا دایمیو زیر پرچم ارباب سامورایی اودا نوبوناگا متحد شدند تا شاهد به قتل رسیدن لرد اودا به دست یکی از افراد خود باشند.

یکی دیگر از افراد اودا، یک دهقان زاده به نام تویوتومی هیدیوشی، با کشتن قاتل انتقام ارباب خود را گرفت و رهبری گروه لرد اودا را به دست گرفت. تویوتومی لقب تایکو را گرفت (یعنی نایب السلطنه امپراتوری) که او را فرمانروای ژاپن کرد. پس از مرگ او، شورایی متشکل از پنج نایب السلطنه به جای پسر زیر سن قانونی او حکمرانی کردند. آنها عاقلانه و مسالمت آمیز این کار را انجام دادند تا اینکه با یکدیگر دچار مشکل شده و جنگ را آغاز کردند.

روایت شوگان دقیقا این سلسله اتفاقات را از تاریخ کپی می‌کند، اما به بازیکنان اصلی نام‌های متفاوتی می‌دهد. در دنیای کلاول، لرد توکوگاوا با نام توراناگا (هیرویوکی سانادا) و رقیب او لرد ایشیدا به نام ایشیدو (تاکهیرو هیرا) معرفی می شوند. نام تایکو نیز ناکامورا است، که نه به لرد اودا، بلکه به گورودا خدمت کرد تا ژاپن را متحد کند. بسیاری از شخصیت های دیگر دارای پیشینه تاریخی هستند، از جمله برخی از کشیش های یسوعی پرتغالی که جان بلکتورن (Cosmo Jarvis) در سفر خود با آنها روبرو می شود.

آیا جان بلکتورن واقعی بود؟

اگر تعجب می کنید که چرا یک حماسه جنگ ژاپنی به یک شخصیت قهرمان بریتانیایی نیاز دارد، احتمالا همان سؤالی است که لرد توکوگاوا از خود پرسیده است که ویلیام آدامز، همتای تاریخی جان بلکتورن، با یک قایق مملو از اسلحه به ساحل زاپن رسید.

ویلیام آدامز واقعا اولین انگلیسی بود که پا به ژاپن گذاشت، و سکانس های گسترده داستان او بسیار شبیه داستان تخیلی بلکتورن است. او ناخدای یک کشتی هلندی بود که آخرین بازماندگان یک سفر تجاری که به جنوب می رفت مسافران آن بودند. آدامز مانند بلکتورن به زبان پرتغالی صحبت می‌کرد، به این معنی که می‌توانست با توکوگاوا از طریق مترجمان یسوعی که از اواسط دهه 1500 در تلاش بودند جمعیت ژاپن را به مسیحیت دعوت کنند ارتباط برقرار کند.

چرا کشیشان پرتغالی از بلکتورن متنفرند؟

در سال 1494، اسپانیا و پرتغال معاهده توردسیلاس را امضا کردند که در آن حقوق استعمار و گسترش مذهب کاتولیک را در دنیای اصطلاح جدید مشخص کردند. روش آنها برای تعیین اینکه کدام بخش از کشورها اسپانیایی و کدام یک پرتغالی باشد، به معنای واقعی کلمه کشیدن یک خط روی نقشه و گفتن «همه چیز در آن سوی این خط اکنون پرتغال است» بود. به همین دلیل است که مردم در برزیل پرتغالی صحبت می کنند در حالی که در سایر کشورهای آمریکای جنوبی زبان مردم اسپانیایی است.

این قانون در سراسر جهان گسترش یافت. هنگامی که کشتی حامل بازرگانان پرتغالی در جایی در اطراف چین گم شد و در نهایت در سال 1543 در ژاپن به ساحل رسید، آنها با خوشحالی متوجه شدند که طبق نقشه های آنها، اینجا نیز متعلق به پرتغال است! پرتغالی‌ها پس از ایجاد راه‌های تجاری و آوردن یسوعیان برای تغییر دادن مذهب، موقعیت ژاپن را به مدت 57 سال مخفی نگه داشتند. در واقع تا زمانی که هیچ یک از کشورهای پروتستان مانند انگلستان یا هلند آنها را پیدا نکردند، آن را از نو ساختند. به عنوان یک دریانورد پروتستان در خاک ژاپن، آدامز به تهدید شماره یک برای موقعیت پرتغال در ژاپن تبدیل شد.

آیا ماریکو یک شخصیت واقعی بود؟

الگوی تاریخی ماریکو (آنا ساوای)، هوسوکاوا گراسیا، یک بانوی مسیحی ژاپنی است که تسلط او به زبان های پرتغالی و لاتین، او را به چهره ای منحصر به فرد در اواخر قرن شانزدهم تبدیل کرد. لیدی هوسوکاوا نیز مانند ماریکو از یک خانواده نجیب زاده و جنجالی بود. به یاد دارید که چگونه یکی از متحدان اودا نوبوناگا به او خیانت کرد و او را به قتل رساند؟ این شخص آکچی میستوهید، پدر لیدی هوسوکاوا بود. هوسوکاوا گراسیا در سال 1600 درگذشت، سالی که ویلیام آدامز به ژاپن رسید و آنها هرگز ملاقات نکردند.

شوگان و آموزش تاریخ

شوگان در دهه 70 چنان محبوب بود که مجموعه‌ای از اساتید برنامه مطالعات آسیایی در دانشگاه کالیفرنیا سانتا باربارا جزوه‌ای با عنوان «یادگیری از شوگان: تاریخ ژاپن و فانتزی غربی» نوشتند. این جزوه که در سال 1980 در انتظار اولین اقتباس منتشر شد، تخمین زد که «از یک پنجم تا نیمی از تمام دانشجویانی که در حال حاضر در دوره‌های دانشگاهی درباره ژاپن ثبت‌نام می‌کنند، قبلاً «شوگان» را خوانده‌اند.و به خاطر آن به ژاپن علاقه مند شده اند».

با این اوصاف، حتی با اینکه این اساتید نیز اذعان می‌کنند که «شوگان» مسئول علاقه‌مند کردن مردم غیر دانشگاهی به تاریخ و فرهنگ ژاپن بوده است، اما برای کسانی که می‌خواهند در مورد تاریخ تحقیق کنند یک نقطه شروع است. پس آیا شوگان داستانی تاریخی است؟ بله، بیشتر از «بازی تاج و تخت»، که از جنگ رزهای انگلستان به عنوان یک الگوی فوق‌العاده آزاد برای جنگ پنج پادشاه استفاده می‌کند، و کمتر از کتاب‌های تاریخی که داستان پیروز شدن توکوگاوا ایه یاسو در جنگی که شامل پنج نایب السلطنه می‌شود را روایت می‌کنند.

منبع: وبسایت indiewire