ده کتاب درباره‌ی هنر بازیگری سینما

بسیار مهم است که یک بازیگر جهان بینی خود را در طول دوران بازیگری خود گسترش دهد، هرچند که مطالعه برای این مهم کافی نیست اما یکی از راه‌کارهای لازم، مطالعه در باب بازیگری است. مطالعه‌ی بیشتر موجب گفتگوی بیشتر و بحث و تبادل نظر خواهد شد و پرسش های زیادی برای هنرجو در رفع ابهاماتش به وجود خواهد آورد.

شناخت ادبیات داستانی سرزمین خود و کشورهای دیگر، شناخت تاریخ و تسلط کافی بر شخصیت های تاریخی و جزئیات فرهنگی اجتماعی دوران، جز از راه مطالعه میسر نیست. در این نوشتار یلووال مدیا نگاهی داریم به تعدادی از کتاب های تخصصی در باب بازیگری سینما.

سه جلدی استانیسلاوسکی

کنستانتین استانیسلاوسکی، این معلم بزرگ خدمات بازیگری، به وسیله‌ی این کتاب مسیر پیگیری بازیگر از اولین خوانش تا اجرا بر روی صحنه، نحوه برخورد درونی و بیرونی با کاراکتر را به طور همزمان بررسی می‌کند. این مجموعه آثار کنستانتین استانیسلاوسکی، بنیادی ترین کتاب بازیگری است که برای هنرجویان و بازیگران تئاتر و سینما است. این مجموعه از آن کتاب‌هایی است که باید در کتابخانه هر بازیگری وجود داشته باشد.

استانیسلاوسکی به بازیگر آموزش می‌دهد که چگونه داستان را از دید خود بازگویی کند، چگونه برای ارتباط گرفتن با موقعیت شخصیت در تجربیات خود تعمق کند، چگونه برای مضمون بخشیدن به گفته‌های نویسنده، برای خود یک زندگی درونی ایجاد کند، و در نهایت، صحبت از بیان فیزیکی شخصیت در حرکت، صدا، لحن و گفتار می‌شود.

کتاب بازیگری اول، یعنی آماده سازی هنرپیشه، به آمادگی درونی یک بازیگر برای کشف ابعاد مختلف کاراکتری که می‌خواهد بازی کند، می‌پردازد.

کتاب دوم شخصیت‌سازی است که در مورد تکنیک‌های بیرونی بازیگر برای رسیدن به نقش صحبت می‌کند. تکنیک‌هایی مثل استفاده از بدن، حرکت، کلمه‌سازی، بیان، کنترل و حتی آواز خواندن.

و کتاب بازیگری آخر یعنی نقش آفرینی، جمع‌بندی استانیسلاوسکی در مورد هنر و پیشه بازیگری است. با گفتگو درباره نمایشنامه‌های اتللو نوشته ویلیام شکسپیر به توصیف مقدمات قبل از یک اجرای واقعی بر روی صحنه می‌پردازد.

تمرینات استانیسلاوسکی برای بازیگری، دست روی تخیل بازیگر می‌گذارد و به کسانی که این کتاب را می‌خوانند، کمک می‌کند تا هم برداشت خود از واقعیت را کشف کنند و هم نحوه ساختن آن را بشناسند.

بازیگری، شش درس نخست بولسلاوسکی

ریچارد بولسلاوسکی

ریچارد بولسلاوسکی، استاد بزرگ بازیگری و از شاگردان استانیسلاوسکی، تعالیم این استاد را از روسیه به آمریکا منتقل کرد و از این طریق هنر بازیگری در آمریکا را ارتقا داد و همراه با دیگر شاگردان استانیسلاوسکی از جمله استراسبرگ، بازیگران بزرگ زیادی را تربیت نمود. شش درس نخست بولسلاوسکی، یکی از بهترین کتاب های بازیگری برای هنرجویان جوانی است که به تازگی وارد این حرفه شده‌اند. بولسلاوسکی در کتاب خود سعی می‌کند پیش‌فرض‌های عامیانه و غیرعلمی از بازیگری را در ذهن هنرجو کمرنگ کند و مسیر حرفه‌ای و آکادمیک تبدیل شدن به یک بازیگر را برای او تصریح نماید و به شیوه‌ای داستان‌گو و پرهیجان، تکنیک و تئوری بازیگری خود را به خوانندگان و هنرجویان منتقل می‌کند.

این کتاب، یک کتاب سبک و کم حجم برای شروع مطالعه در زمینه بازیگری بوده و جزو معدود کتاب های بازیگری است که خواندن آن قبل از سه جلدی استانیسلاوسکی به هنرجویان و بازیگران توصیه می‌شود.

تکنیک بازیگری استلا آدلر، دفترچه تمرینات روزانه یک بازیگر

استلا آدلر

استلا آدلر به عنوان یکی از شاگردان استانیسلاوسکی، تلاش کرده که تکنیک‌هایی از این استاد بزرگ بازیگری را در این کتاب کلاسیک بگنجاند و به هنرجویان این رشته، بینش ارزشمندی درباره ابزارهای بازیگری اعطا کند. تکنیک بازیگری استلا آدلر، مجموعه‌ای از تکنیک‌های کاربردی و مهم بازیگری است که به عقیده شخص آدلر، این تکنیک‌ها او را به یک بازیگر حرفه‌ای تبدیل کرده است.

استلا آدلر برای آموزش این تکنیک‌ها، تمریناتی از کلاس‌های خود را در کتاب گنجانده است که انجام دادن این تمرینات در کنار مطالعه کتاب، دو وجه تئوری و عملی بازیگر در مواجهه با نقش را تقویت می‌کند. این تمرینات در راستای تسلط بازیگران بر روی بیان، بدن، ذهن و احساسات‌شان است که در نتیجه، سبک، اصالت و اعتماد به نفس منحصر به فردی برای آن‌ها به ارمغان می‌آورد.

بازیگری به شیوه متد: متد اکتینگ از آغاز تا امروز

لی استراسبرگ

لی استراسبرگ، یکی از مهم‌ترین شاگردان استانیسلاوسکی و نویسنده این کتاب، تأکید می‌کند که این کتاب نه فقط برای بازیگران حرفه‌ای و هنرجویان این رشته، بلکه برای تمام علاقه‌مندان به هنر بازیگری است، تمام کسانی که به دنبال راهی برای بروز خلاقیت در هنر هستند. در نتیجه، کتاب بازیگری به شیوه متد، بیش از این‌که یک کتاب آموزشی باشد، سفر قهرمانی است برای کشف جوهره بازیگر و یافتن راهی برای آفرینش خلاق.

این کتاب شرح جستجوی بی‌وقفه و خستگی ناپذیر استراسبرگ برای به ثمر رساندن بنیادهای مکتب بازیگری متد اکتینگ است. جستجو در بین رویدادهای تاریخی، دیدن اجراهای بزرگ و تحقیقات و مکاشفه شخصی او. استراسبرگ در این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه راهکارها و درسنامه‌های استانیسلاوسکی مورد استفاده تئاتر گروپ قرار گرفت و چه نتایجی از آن‌ها حاصل شد.

او همچنین مسائلی را حل می‌کند که استانیسلاوسکی موفق به حل کردن آن‌ها نشده بود. به عبارتی دیگر کتاب بازیگری به شیوه متد، به دنبال پاسخ به سؤالاتی بنیادی درباره ماهیت و روح بازیگری، سیستم استانیسلاوسکی و شیوه بازیگری متد اکتینگ است. و در نهایت، این فرآیند به کشف مقوله خلاقیت و ماهیت آن می‌رسد. نقطه‌ای که این نظریه، «حافظه عاطفی» را به عنوان مرکز ثقل خلاقیت بازیگر کشف می‌کند.

بازیگری میخائیل چخوف – جلد اول و دوم

میخائیل چخوف

برای مطالعه این دو جلدی کتاب بازیگری، بهتر است سه جلدی استانیسلاوسکی را مطالعه کرده یا حداقل پیش‌زمینه‌ای از آن داشته باشید. این کتاب به تالیف میخائیل چخوف، حاصل سال‌ها تجربه، تلاش و فعالیت آزمایشگاهی او در زمینه بازیگری است که اکنون در اختیار هنرمندان و علاقه‌مندان به بازیگری قرار گرفته است. متد چخوف نقطه مقابل روش استانیسلاوسکی است و تکیه بر خلاقیت بازیگر دارد. چخوف موافق روش استانیسلاوسکی نیست و معتقد است در آن روش بازی‌ها سرد و بی‌روح هستند و چشمه خلاقیت بازیگر را خشک می‌کند.

در متد بازیگری چخوف آنچه اهمیت دارد ارتباط عمیقتر با خود و ارتباط با نقشی است که قرار است بازیگر بازی کند؛ و این مهارت کمک می‌کند تا به آسانی و با استفاده از این توانایی هر نقشی را بازی کند. از تکنیک‌هایی که در این روش به کار برده می‌شود، آزمایشات بدنی و بداهه پردازی بر اساس تخیل است. به طوری که همه چیز طبیعی‌تر و عمیق‌تر جریان پیدا کند.

بازیگری سینما: درس‌های یک بازیگر

مایکل کین

«بازیگری سینما: درس‌های یک بازیگر» مجموعه‌ای از آموزش‌ها، راهنمایی‌ها و تجربیات مایکل کین، نویسنده و بازیگر سرشناس انگلیسی است. او در این کتاب، بر اساس تجربه سال‌های طولانی بازیگری‌اش روی مهارت‌های رفتاری و ارتباطی برای موفقیت در صنعت سینما به عنوان یک بازیگر تاکید دارد. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «تقریبا همه بازیگران بدون استثنا به همدیگر کمک می‌کنند. در صنعت سینما، تعداد کسانی که ترقی آن‌ها ناگهان متوقف می‌شود و از اذهان خارج می‌شوند به اندازه تعداد بازیگرانی است که می‌کوشند کلک بزنند و یا دشمن‌تراشی کنند.

این‌گونه رفتار کردن معمولاً موفقیت‌آمیز نیست، چرا که حاکم، یعنی کارگردان، ناظر ماجرا است. کارگردان متوجه می‌شود که چه چیزی قلابی است و کدام بازیگر می‌کوشد تسلط بیش‌تری پیدا کند و درنتیجه، دستور قطع را صادر خواهد کرد. حتی اگر این کار از دید کارگردان پنهان بماند، تماشاگران آن را حس خواهند کرد.

شاید متوجه نشوند که چرا یک صحنه مشکل دارد، اما به طور غریزی حس می‌کنند که از بازی یک بازیگر خوششان نمی‌آید و می‌گویند که حرکات فلان بازیگر نامناسب و مسخره بود. مانند تئاتر که خودنمایی از طریق استفاده از ویژگی‌های صحنه صورت می‌گیرد، در سینما نیز خودنمایی وجود دارد.

در سینما، چنین فردی ممکن است گامی به عقب بردارد تا بازیگر دیگر برای برقرار کردن ارتباط مجبور شود به دوربین پشت کند. همچنین بازیگرانی وجود دارند که نقش چندان مهمی در صحنه ندارند و با حرکت دست یا چرخش سر در یک لحظه حساس یا با افزایش مکث، سعی می‌کنند نظر تماشاگر را به خود جلب کنند و به اصطلاح صحنه را بربایند. این بازیگران می‌کوشند دوربین روی آن‌ها مدت طولانی‌تری بماند. کم‌تر بازیگری به این‌گونه کارها تن می‌دهد و کارگردانان نیز معمولاً این کارها را تحمل نمی‌کنند.»

آموزش بازیگری در قرن بیستم

آلیسون هاج

کتاب “آموزش بازیگری در قرن بیستم” مجموعه‌ای از چند مقاله پیرامون موضوعی است که می‌توان آن را مهم‌ترین پیشرفت در تولید تئاتر مدرن غرب دانست. نویسنده، آلیسون هاج، در این کتاب به دامنه‌ آموزش بازیگری از زمان اولین یافته‌های استانیسلاوسکی تا پایان قرن بیستم پرداخته است. کتاب «آموزش بازیگری در قرن بیستم» مجموعه‌ای است از چند مقاله پیرامون موضوعی که می‌توان آن را مهم‌ترین پیشرفت در تولید تئاتر مدرن غرب دانست. این کتاب به دامنه‌ آموزش بازیگری از زمان اولین یافته‌های استانیسلاوسکی تا پایان قرن بیستم نظر کرده است.

این کتاب را نشر افکار با ترجمه‌ی هاجر هوشمندی به چاپ رسانده است.

هاج در این کتاب به معرفی ۱۲ استاد و سبک بازیگری آنها می‌پردازد. الیسون هاج در معرفی این اثر در مقدمه آن با اشاره به اینکه مقالات این کتاب درصدد معرفی مفهوم و ساختار نقش بازیگر و در نتیجه کل فرآیند دراماتیکی است که او در آن حضور دارد، می‌نویسد: محوریت آموزش بازیگری با این واقعیت اثبات می‌شود که بسیاری از نوآوران این حرفه، هم پایه‌گذار تکنیک‌های آموزشی به شمار می‌روند و هم خالق برخی تولیدات تئاتری برجسته قرن بیستم. این کتاب به بررسی بعضی و نه قطعا همه استادان تاثیرگذار در این عرصه می‌‌پردازد.

آغازگران بداهه‌: مجموعه‌ای‌ از ۹۰۰ موقعیت‌ بداهه‌ برای بازیگران و کارگردانان

فیلیپ‌ برناردی

فیلیپ برناردی کارشناس هنرهای نمایشی است. او معتقد است: بدون در نظر گرفتن نوع تئاتری که با آن‌ها سروکار داریم، نمایش انعکاسی از زندگی است. با وجود این، یک نمایشنامه‌نویس خوب هر آنچه که کسل‌کننده و طبق روال است را حذف کرده و فقط آن‌چه‌ای که پر شور و هیجان است در نمایشنامه لحاظ می‌کند.

اما چند بار شاهد بوده‌ایم که یک نمایش خوب به خاطر بازیگرانی که موفق نشده‌اند با شور و هیجان کافی نقششان را اجرا کنند، خراب شده است؟ به احتمال زیاد، این بازیگران تمرین خیلی کمی در ارتباط با هنر بداهه‌گویی داشته‌اند. در طی بداهه‌گویی، بازیگر وادار می‌شود تا فی‌البداهه به آن‌چه‌ای که در صحنه اتفاق می‌افتد پاسخ دهد. همه تمرکز او به موقعیت و به سایر بازیگران روی صحنه معطوف شده باشد.

این کتاب را نشر شورآفرین به ترجمه‌ی سارا ساعی دیباور به چاپ رسانده است.

بازیگری حرفه ای اثر مجموعه‌ نویسندگان

این کتاب ساده و اساسی درباره هنر بازیگری ، تکنیکی را که توسط نویسندگان آن توسعه داده شده و بازتعریف شده ارائه می دهد. همه ی این نویسندگان بازیگران جوانی هستند که در کار خود با نمایشنامه نویس برنده ی جایزه پولیتزر دیوید ممت ، بازیگر دبلیو.اچ. میسی ، و کارگردان گرگوری ماشر در تئاتر گودمن در شیکاگو همکاری داشته اند. کتاب بازیگری حرفه ای، برای هر بازیگری نوشته شده است که تا به حال ناامیدی و فرسودگی را در کلاسهای بازیگری که فاقد وضوح و عینیت است تجربه کرده است؛ کلاس های بازیگری ای که نتوانسته اند مجموعه ای از ابزارهای قابل تکیه را به هنرجویان ارائه ارائه دهند. نویسندگان اظهار داشتند ، کار یک بازیگر “یافتن راهی برای زندگی صادقانه در شرایط خیالی نمایشنامه” است. روش هایی که یک بازیگر می تواند به آن حقیقت دست یابد ، جوهر این کتاب فصیح را تشکیل می دهد.

ملیسا برودر، لی مایکل کان، مدالین اولنگ، ناتانیل پولاک، رابرت پرویتو و اسکات زیگلر 6 بازیگر حرفه ای و فعال در تئاتر آمریکا هستند که در کتاب بازیگری حرفه ای روش ها و فلسفه های تئاتر را توصیف می کنند.

کتاب درست و نادرست: حقیقت و مجاز