نگاهی به لیست برترین فیلمبردارهای ایرانی که به دیده شدن فیلم ها کمک کرده اند

چرا نام فیلمبردارهای خوب را فقط سالی یک بار می شنویم؟

جشنواره ی چهلم فیلم فجر به نقطه ی اعلام نتایج رسیده است و مرد جوانی با موهای فر و عینک چهارگوش فریم مشکی روی صحنه می آید و سیمرغ بهترین فیلمبرداری را به خاطر فیلم برف آخر دریافت می کند.

چهره ی فردی که از او در بخش فیلمبرداری تقدیر می شود خیلی بیگانه است و این در حالی است که او جوانی است متولد سال هزار و سیصد و شصت و یک و در حرفه اش اندازه ای حرفه ای بوده است که مورد تقدیر و شایسته ی جشنواره ی فیلم فجر باشد.

اگر او بازیگر یا کارگردان بود باز هم همین اندازه ناآشنا بود؟

همین سوال ساده من و یلووال مدیا را بر آن داشت تا به اهمیت فیلمبرداری و فیلم هایی که به خاطر داشتن یک فیلمبردار خوب برجسته شده اند، بپردازیم.

کاری که باید یک فیلمبردار خوب انجام بدهد

بد نیست اول بدانیم یک فیلمبردار خوب چه کسی است و چه کاری انجام می دهد.

فیلمبرداری، مرحله ی به ظهور رساندن ایده های کارگردان و کلمات فیلمنامه نویس است. یعنی اگر بهترین فیلمنامه در دسترس باشد و قرار باشد بهتری کارگردان آن را بسازد مادامی که فیلمبردار حضور نداشته باشد از فیلم خوب خبری نیست.

عجیب است که چنین نقش مهمی در امر فیلمسازی همیشه مهجور باقی می ماند و کمتر کسی هست که فیلمبردارهای خوب را اندازه ای بشناسد و قدرشان را بداند که بازیگر یا کارگردان ها را می شناسند و قدر می داند.

بیایید باهم نگاهی بیاندازیم به لیستی از بهترین فیلمبردارهای ایرانی که در جشنواره ی فجر نیز بیشتر از یک بار مورد تقدیر قرار گرفته اند.

حمید خضوعی ابیانه و مارمولک

او که در این لیست چهار بار نامش تکرار شده بود، متولد هزار و سیصد و چهل و دو است و در دوره های بیست و یکم، بیست و سوم، بیست و پنجم و سی و هفتم جایزه ی فیلمبرداری جشنواره ی فجر را از آن خود کرده است.

او غیر از این، جوایز زیاد دیگری در کارنامه ی کاری خودش دارد و فیلم های ماندگاری مثل مارمولک، یه حبه قند و زیر نور ماه در کارنامه ی کاری او قرار دارد.

محمود کلاری و جدایی نادر از سیمین

محمود کلاری سه بار در دوره های چهاردهم بابت فیلم گبه، دوره ی هجدهم بابت فیلم بوی کافور عطر یاس و در دوره ی بیست و نهم بابت فیلم جدایی نادر از سیمین جایزه ی فیلمبردای جشنواره ی فجر را دریافت کرده است.

او غیر از فیلمبردار بازیگر و کارگردان نیز هست اما بیشترین جوایز کارنامه ی درخشان هنری او مربوط به فیلمبرداری است. تصور کنید اگر فیلمبردار جدایی نادر از سیمین، نمی توانست سکانس مهم تصادف راضیه را به خوبی نمایش و ثبت کند، سینمای ایران چه فیلم ماندگاری را از دست می داد.

علیرضا زرین دست و سرو زیر آب

علیرضا زرین دست متولد سال هزار و سیصد وبیست و چهار است. او در دوره ی سیزدهم برای فیلم پری و در دوره ی سی و ششم برای فیلم سرو زیر آب جایزه ی جشنواره ی فیلم فجر را به دست آورده است.

همچنین او در جشنواره های خارجی هم مثل جشنواره ی فیلم ریمینی در ایتالیا مورد تقدیر و توجه قرار گرفته است.

محمد آلادپوش و سرزمین خورشید

محمد آلادپوش متولد سال هزار و سیصد و سی و شش است و فیلمبرداری را در دانشگاه هنر آموخت. او در دو دوره ی پانزدهم برای فیلم سرزمین خورشید و دوره ی بیستم برای فیلم ایستگاه متروک سیمرغ بهترین فیلبمرداری جشنواره ی فیلم فجر را از آن خود کرد.

بهرام بدخشانی و دوئل

بهرام بدخشانی مدیر فیلمبرداری آثار مشهوری مثل من ترانه پانزده سال دارم بوده است اما به عنوان فیلمبردار او دو بار و برای دو فیلم دوئل و راه آبی ابریشم جایزه ی بهترین فیلمبردار جشنواره ی فجر را دریافت کرده است.

اینکه بدخشانی توانسته است برای فیلمبرداری یک فیلم جنگی مثل دوئل مورد تقدیر قرار گیرد خود اعتبار کافی و خوبی است برای اثبات تخصصش در حرفه ی فیلمبرداری چراکه سختی فیلمبرداری از موقعیت های یک فیلم جنگی برای هیچ کس پوشیده نیست.

محمد داوودی و تولد یک پروانه

محمد داوودی متولد سال هزار و سیصد و سی و هفت است. او هم جزو فیلمبردارهایی بود که بیش از یک بار در این دوره ی سی ساله توانسته اعتماد هیئت داوران جشنواره ی فجر را جلب کند و در دو دوره ی شانزدهم برای فیلم تولد یک پروانه و در دوره ی بیست و چهارم برای فیلم زمستان است سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری را از آن خود کند.

حسین جعفریان و درباره ی الی

حسین جعفریان تحصیلکرده ی رشته ی فیلمبرداری از مدرسه ی عالی تلویزیون و سینما است و در رشته ی سینما و تلویزیون از دانشکده هنرهای دراماتیک فارغ التحصیل شد. او هم جزو افرادی بود که بیش از یک بار سیمرغ بهترین فیلمبرداری را دریافت کرده است.

او یک بار در دوره ی بیست و ششم برای فیلم دیوار و یک بار هم در دوره ی سی و چهارم برای فیلم رستاخیز برنده ی سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری بشود.

حسین جعفریان در کارنامه ی کاری خود مدیریت فیلمبرداری فیلم های به نام دیگری همچون فروشنده و چهارشنبه سوری را دارد.

هومن بهمنش و تابستان داغ

هومن بهمنش جزو فیلمبردارهای نسبتا جوانی است که لیست بلندبالای جوایز دریافتیش به دو سیمرغ جشنواره ی فیلم فجر محدود نمی شود. او  که در دوره ی سی و یکم بابت فیلم دربند و در دوره ی سی و پنجم بابت فیلم تابستان داغ دریافت کرده است متولد سال هزار وسیصد و پنجاه و نه است و جالب است بدانید در دانشگاه رشته ی تحصیلی او کارگردانی بوده است و چه بسا مدرک تحصیلی او باعث شده است او بهتر و راحت تر بتواند زبان و دید کارگردان ها را متوجه شود و در مرحله ی فیلمبرداری با کیفیت بهتری به ثبت برساند.

مرتضی نجفی و برنده ی دو سیمرغ برای سه فیلم از جشنواره

مرتضی نجفی در دوره ی سی و هشتم برای فیلم تومان و در دوره ی سی و نهم برای دو فیلم یدو و روشن برنده ی سیمرغ شد.

چهره ی جوانی که در سالهای اخیر دوبار برنده ی جایزه ی معتبرترین جشنواره ی داخلی می شود اما باز نام و چهره ی ناآشنای او ما را به همان سوال ابتدای متن بازمی گرداند. البته این اقتضای کار کسی است که برای فعالیت در سینما ترجیح می دهد همیشه پشت دوربین باشد و نه مقابل آن.