فیلمبرداری که به جایزه اسکار رسید

از واحه لیوا تا سیاره آراکیس

اسما سعدی

نام دنی ویلنوو برای آن هایی که فیلم های هیجان انگیز دوست دارند حتما آشناست. آخرین فیلم او اقتباسی است از مجموعه کتاب های فرانک هربرت. احتمالا می دانید پیش از آن دیوید لینچ دست به اقتباسی سینمایی از این رمان زد اما با شکست روبرو شد، از این رو خیلی ها به تصویر کشاندن این کتاب را غیر ممکن می دانستند؛ این نکته به علاوه ی حضور ستارگانی چون اسکار آیزاک، تیموتی شالامی، ربکا فرگوسن، جاش برولین و خاویر باردم شوق علاقه مندان را به دیدن هر چه زودتر فیلم بیشتر می کرد. اگر به دنیای فانتزی و فیلم های مهیج علاقه مندید در این نوشتار با یلووال مدیا همراه باشید.

تل ماسه یک پروژه کارگردانی چهل ساله

تل ماسه در اسکار سال جاری موفق به کسب شش جایزه اسکار شد که یکی از این جوایز تعلق گردید به بخش فیلمبرداری آن که بر عهده ی گرگ فریزر بود. پیش از هر چیز بد نیست بدانید که احتمالا یکی از علت های موفقیت فیلم  این است که برای چند دهه یعنی از زمانی که دنی ویلنوو نوجوان بوده، تل ماسه در ذهنش جا داشته و شاید اغراق نباشد که بگوییم تل ماسه رویایی بود که او می خواست به حقیقت بپیوندد. همین که ساخت این فیلم از روی یک مجموعه رمان رویای یک پسربچه بوده که امروز به سرانجام نیکی رسیده دلیلی کافی است که یلووال مدیا دیدن تل ماسه را به شما پیشنهاد بدهد.

فیلمسازی یا اعجاب

اگر فیلم را تماشا کنید به خوبی می دانید جذابیت و کشش اصلی فیلم ریشه در فیلمبرداری و طراحی صحنه است که جزئیات زیادی در محیط واقعی صحرا دارد. در زمانه ایی که بسیاری از فیلم ها از CGI برای پس زمینه استفاده می کنند، تمامی فضاهای خارجی این فیلم در محیط های واقعی و بدون استفاده از تصاویر کامپوتری ساخته شده است و این موضوع حضور شخصیت ها را در این محیط های خاص باورپذیر می کند. برای نشان دادن سیاره های آراکیس و کالادان از صحراهای ابوظبی و اردن و جنگل های نروژ استفاده شده است. استفاده از این مکان های هیجان انگیز در دنیای واقعی برای ثبت وسعت جهان تلماسه بسیار مهم بود و در نتیجه تحسین منتقدین را برانگیخت.

از تصویربرداری واحه لیوا تا خلق سیاره آراکیس

واحه لیوا یکی از مکان های اصلی فیلمبرداری مورد استفاده در تل ماسه بود زیرا بیابان های سوزان این منطقه مکان مناسبی برای نشان دادن خصوصیات سیاره آراکیس بود، جایی که بیشتر اکشن های فیلم در آن اتفاق افتاد.

واحه لیوا در عمارت متحده عربی واقع شده است و به طور سنتی با طبقات حاکم ابوظبی و دبی مرتبط است. در حالی که واحه برای بیشتر صحنه های بیابانی وسیع و گسترده در سیاره آراکیس استفاده می شد صحنه هایی نیز در وادی رم در اردن فیلمبرداری شده است و می توان آن ها را از طریق تصاویر سنگی قرمز رنگ شناسایی کرد.

فیلمبرداری از جنگل و کویر برای خلق معنا

قسمت های اولیه فیلم در سیاره کالادان است که فیلمبرداری آن در نروژ انجام شده است. کالادان سیاره ایی است با طبیعت جنگلی و این دو تضاد بین محیط های مختلف فیلم، نشان دهنده تفاوت حاکمان کالادان و آراکیس، بسیار مهم است.

ویلنوو تمام اعضای سازنده فیلم تل ماسه و بازیگران آن را به صحرای خشک و سوزان اردن و عربستان برد و مراحل فیلمبرداری این فیلم را در آن مناطق انجام داد. فیلمبرداری در آن مناطق چند ماه طول کشید و تمامی عوامل زیر آفتاب سوزنده این کشورها در صحراهای بی آب و علف در حال ساخت فیلم بودند.

تیموتی شالامی در مصاحبه ایی گفته است: طبیعت ما را در خود غرق می کرد و تقریبا ما را می بلعید. بازیگران در طول مدت فیلمبرداری به گفته خود چند کیلو وزن کم کردند و حتی پس از هر بار فیلمبرداری به هتل های اقامت شان نمی رفتند تا سختی شرایط در ذهن شان بماند. دمای هوا در برخی از روزها به چهل و پنج درجه سانتیگراد می رسیده است.

وقتی از دنی ویلنوو پرسیدند چرا محیط طبیعی را با همه ی سختی ها و مشقت ها انتخاب کردی جواب داد: تنها تصاویر واقعی می توانند روی مخاطب تاثیر واقعی داشته باشند، تصاویر کامپیوتری هر چقدر هم بی نقص باشد باز هم آن حس واقعی بودن را منتقل نمی کند.

سینما به مثابه ی یک سفینه ی فضایی

ترکیب فیلمبرداری با فضاسازی‌هایی که مدیون طراحی لباس و طراحی صحنه‌ی بی‌ عیب و ایراد هستند، ویلنوو را به یکی از مهم‌ترین اهداف خود رسانده است. او می‌خواست ما را با سینما به سیاره آراکیس ببرد؛ به سیاره‌ای که ماده‌ای توهم‌زا و ارزشمند لابه‌لای شن‌های آن در هوای صحرا تاب می‌خورد. فیلمی که بارها داستان‌گویی را با ریتم تند جلو می‌برد، که حتما بدون این فضاسازی و فیلمبرداری زمین می‌خورد. اما وقتی ما کالادان را شناختیم و به بیابان هایش سفر کردیم، دیگر بخشی از تجربه‌ی سینمایی فیلم بدون شک همین انتقال یافتن به دل یک فانتزی بزرگ بود؛ نه فقط شنیدن قصه ی چند شخصیت.

ساخت این فیلم برای دنی ویلنوو شخصی ترین پروژه او به شمار می رود. و او ما را با موسیقی هانس زیمر و دوربین فریزر به سیاره آراکیس می برد، فریزر با چنان مهارتی این کار را انجام می دهد که در طول فیلم بیشتر از شنیدن مشغول دیدن و دیدن هستیم.