اگر می خواهید با دوربین حرفه ای و نیمه حرفه ای و آماتور فیلمبرداری کنید این مطلب را بخوانید

سیر تا پیاز فیلمبرداری

می خواهید فیلمبرداری کنید؟ فکر می کنید کار سخت و پیچیده ای است؟ درست حدس زده اید.

برای انجام یک فیلمبرداری حرفه ای، لازم است خیلی چیزها بدانید و به خیلی چیزها دقت کنید. مثلاً به دوربین، نور، ابعاد فضایی که قرار است در آن فیلمبرداری کنید، سوژه مورد نظر و…

اما در مرحله اول قرار نیست فیلمبردار حرفه ای باشید. همین که آشنایی مختصری با ابزار و امکانات و هدف از فیلمبرداری داشته باشید، یا کمی از کادربندی بدانید کارتان راه می افتد.

مثلاً اگر می خواهید بدانید چطور با گوشی موبایل باید فیلمبرداری کرد، یا اگر می خواهید برای صفحه اینستاگرام خودتان فیلم بگیرید، با گروه یلووال همراه شوید و از همین جا شروع کنید.

برای آشنایی با فیلمبرداری هم مثل هر کار دیگری، بهتر است اول کمی با فضای آن آشنا شویم و آداب و ترتیب آن را بشناسیم.

پس اول ببینیم فیلمبرداری چیست و کمی از تاریخچه فیلمبرداری بدانیم، اینکه از کجا شروع شده و از چه راه هایی گذشته تا امروز به اینجا رسیده.

فیلمبرداری چیست؟

خیلی ساده و خیلی خلاصه می شود فیلمبرداری را این طور تعریف کرد:

فیلمبرداری، تصویربرداری، یا سینماتوگرافی، به عمل ثبت تصویر به وسیله دوربین فیلمبرداری گفته می شود.

با پشت هم چیده شدن و نمایش داده شدن فریم ها، به نظر می رسد تصاویر متحرک هستند. به این ترتیب، ذهن به بیننده دستور می دهد به جای تعدادی عکس جدا از هم، یک فیلم پیوسته ببیند.

برای فیلمبرداری از هر سوژه ای، دست کم به دو چیز نیاز داریم. دوربین فیلمبرداری و فیلمبردار.

دوربین فیلمبرداری از کجا آمده؟

برای بررسی تاریخچه پیدایش فیلمبرداری، باید به تاریخ اختراع دوربین عکاسی و پیشرفت های آن رجوع کرد که در بخش عکاسی به آن پرداخته ایم.

شاید دانستن این نکته جالب باشد که ابداع دوربین فیلمبرداری، در کنار استفاده از دوربین عکاسی، به تغییر و تحولات و پیشرفت هایی در علم پزشکی مربوط است.

اوایل قرن نوزده میلادی بود که یک پزشک انگلیسی به نام «پیتر مارک راجت» گزارشی از تحقیقات خود ارائه کرد، با عنوان «قانون یا اصل دوام نور در چشم در مورد اشیای متحرک».

او در مطلبش نشان داده بود که چشم انسان تصاویری را که با فاصله زمانی کوتاه در مقابلش قرار می گیرد، به صورت پیوسته می بیند.

اسم توماس ادیسون در اختراع دوربین فیلمبرداری هم هست و نقش مهمی داشته که نمی شود از آن گذشت.

ادیسون و دستیارش دیکسن بعد از مطالعات و تجربیات و تحقیقات زیاد، دوربینی به نام «کینتوگراف» ساختند که در آن از یک حلقه فیلم 35 میلیمتری دندانه دار کداک استفاده می شد.

به این ترتیب ادیسون توانست برای اولین بار از سوژه ای فیلمبرداری کند.

کینتوگراف امکان پخش تصاویر را هم داشت اما آنقدر سنگین بود که نمی شد آن را جا به جا کرد. با این وجود شرایطی را فراهم کرد تا تصاویر متحرک بسیار کوتاه ساخته شوند.

اما سینماتوگراف در فرانسه اختراع شد. برادران لومیر در سال 1895 اولین دوربین واقعی سینما را اختراع کردند و اسم آن را سینماتوگراف گذاشتند.

سینماتوگراف پنج کیلو وزن داشت و با کمی تغییر، غیر از فیلمبرداری، از آن به عنوان لابراتوار ظهور و چاپ فیلم، و همچنین دستگاه پخش یا آپارات هم استفاده می شد.

دوربین فیلمبرداری هم مثل هر وسیله دیگری در طول این سال ها تغییر و تحولات زیادی داشته و بسیار پیشرفته شده. انواع و اقسام دوربین های فیلمبرداری در بازار در دسترس است که هر کدام برای منظوری مناسب هستند.

آشنایی با این دوربین ها و طرز کار آنها برای ارائه یک فیلم خوب، اهمیت زیادی دارد. اما ساده ترین دوربینی که این روزها در دسترس بسیاری از ما قرار دارد، همین دوربین های تعبیه شده در گوشی موبایل است.

فیلمبرداری با این دوربین ها هم البته خم و چمی دارد اما کار برخلاف کار با دوربین های حرفه ای، کار سختی نیست.

اولین دوربین فیلمبرداری در ایران

از آنجا که مظفرالدین شاه قاجار نمی خواست از پدرش ناصرالدین شاه عقب بماند، راه او را در وارد کردن ابزار و آلات هنری ادامه داد و دستور داد دوربین فیلمبرداری به ایران بیاید.

بنابراین باعث و بانی ورود اولین دوربین فیلمبرداری و نمایش فیلم در ایران، مظفرالدین شاه قاجار بوده.

در سفرنامه مبارکه مظفرالدین شاه آمده که شاه روز یکشنبه 17 تیر 1279 به تماشای دستگاه سینموفتوگراف و لانترن ماژیک رفته و پس از تماشا به عکاسباشی دستور ابتیا همه دستگاه های مربوط به آن را داده است.

اولین دوربینی که وارد ایران شده، دوربین مدل گومون بوده.

اولین فیلمبردار ایرانی

میرزا ابراهیم خان عکاسباشی، همان کسی بود که مظفرالدین شاه به او سفارش تهیه ابزار فیلمبرداری داد.

او ده سالی در فرنگ درس عکاسی خوانده بود و اولین فیلم خود را هم روز 23 مرداد 1279 در بلژیک برداشت و به ایران آورد؛ فیلمی از مراسم جشن گل ها در شهر اوستاند.

تفاوت فیلمبرداری و تصویربرداری

منظور از فیلمبرداری، تولید فیلم با استفاده از دوربین های فیلمبرداری در سینما و ضبط تصاویر متحرک روی نگاتیو است. اما منظور از تصویربرداری، تولید فیلم به روش الکترونیکی و به وسیله دوربین های دیجیتال ویدیویی و ضبط تصاویر متحرک بر کارت های حافظه و هارد و این دست تجهیزات است.

این روزها معمول است که این دو اصطلاح را به جای هم به کار می برند اما از نظر تکنیکی و فنی، با هم متفاوت هستند.

بیشتر ما امروزه از دوربین های دیجیتالی استفاده می کنیم و تصویربرداری می کنیم، اما استفاده از عبارت فیلمبرداری به طور کلی رایج تر است و ما هم در این مقاله به صورت عمومی از فیلمبرداری استفاده می کنیم.

تجهیزات لازم برای فیلمبرداری

تجهیزات فیلمبرداری متنوع و متعدد است. در یلووال می­توانید اطلاعات جامعی از تجهیزات مورد نیاز فیلمبرداری پیدا کنید. اینجا با چند ابزار اساسی آشنا می شوید.

1- دوربین: برای فیلمبرداری، از هر دوربینی که امکان فیلمبرداری داشته باشد می توان استفاده کرد. با این حال هر دوربینی امکاناتی دارد و برای تصویربرداری از موضوعی مناسب تر است.

از تمام دوربین های DSLR و بدون آینه می توانید برای تصویربرداری استفاده کنید. تفاوت اساسی بین دوربین های مختلف DSLR در ابعاد حسگر دوربین ها است.

دوربین های فول فریم به دلیل زاویه دید وسیع تر، نویز کمتر، محدوده دینامیکی بالاتر و … از دوربین هایی با حسگر کراپ بهتر هستند. البته دوربین های کراپ هم برای تولید ویدیوهایی با کیفیت مطلوب، مناسب هستند.

اگر قصد فیلمبرداری جدی و حرفه ای دارید، بهتر است از دوربین های بدون آینه فول فریم استفاده کنید.

2- لنز: در فیلمبرداری هم مثل عکاسی، انتخاب لنز موضوع مهمی است.

استفاده از لنزهای پرایم با دیافراگم باز در فیلمبرداری هم توصیه می شود. ایجاد عمق میدان کم و عملکرد بهتر در شرایط نور کم، استفاده از لنزهای پرایم را موجه می کند.

استفاده از لنزهای زوم هم در فیلمبرداری امکان پذیر است اما فیلمسازان از تغییر فاصله کانونی هنگام ضبط فیلم چندان استقبال نمی کنند.

یکی از نکته هایی که در انتخاب لنز خوب است به آن دقت کنید، قابلیت لرزشگیر درون لنز است.

برخلاف دوربین های DSLR دوربین های بدون آینه سیستم لرزشگیر داخلی دارند که در ترکیب با لرزشگیر بودن دوربین ترکیب خوبی برای فیلبرداری روی دست بدون لرزش است.

شروع کنیم

می گویند تا پا به آب نگذارید شناگر نمی شوید. در مورد فیلمبرداری هم همین است و تا دوربین دست نگیرید، نمی شود فهمید نتیجه کارتان چیست.

برای یک فیلمبرداری مقدماتی آماده هستید. به مرور می توانید بیشتر درباره فیلمبرداری بخوانید و بدانید و اشکالات کار عملی را برطرف کنید.

خیال تان از این بابت راحت باشد که هیچ کدام از فیلمبردارهای حرفه ای و معروف دنیا، با اولین باری که دوربین دست گرفته اند اسکار نبرده اند. اما همه شان پشتکار و علاقه و انگیزه داشته اند.

اگر لذت فیلمبرداری را بچشید، دیگر دوربین را زمین نخواهید گذاشت.