سینمای مستقل چیست و چگونه به وجود آمده است؟

اگر به طور حرفه ای و تخصصی اهل سینما نباشیم، شاید سینمای مستقل برایمان مفهومی گنگ داشته باشد. اگر بخواهیم یک تعریف ساده از این موضوع داشته باشیم، می توان گفت که:

فیلم مستقل فیلم کوتاهی است که خارج از سیستم بزرگ استودیوهای فیلمسازی و توسط شرکت های سازنده مستقل ساخته و توزیع می شود. فیلم‌های مستقل از نظر سبک و محتوا و همچنین نحوه تحقق دیدگاه هنری شخصی فیلمساز متفاوت هستند.

معمولاً، اما نه همیشه، فیلم‌های مستقل با بودجه کمتری در مقایسه با فیلم‌های استودیویی بزرگ تولید می‌شوند. در این مقاله ی یلووال مدیا به سراغ تاریخچه ی فیلم مستقل رفته ایم تا بیشتر با این بخش از سینما آشنا شویم.

فیلم مستقل چگونه به وجود آمد؟

در سال 1908، شرکت ثبت اختراعات تصاویر متحرک (MMPC) یا ادیسون تراست به عنوان یک سازمان تاسیس شد. تراست انحصار تولید و توزیع فیلم را در اختیار داشت که شامل تمام شرکت‌های بزرگ فیلم آن زمان (ادیسون، بیوگراف، ویتاگراف، اسانای، سلیگ، لوبین، کالم، ستاره آمریکایی، آمریکایی پاته)، توزیع‌کننده اصلی فیلم (جورج کلین) و بزرگترین تامین کننده فیلم خام (Eastman Kodak) بود. تعدادی از فیلمسازان عضویت در تراست را رد کردند یا از آن خودداری کردند و به عنوان “فیلمساز مستقل” توصیف شدند.

آغاز فیلم سازی مستقل در هالیوود

در زمان شکل‌گیری این سازمان، توماس ادیسون صاحب اکثر پتنت‌های مربوط به تصاویر متحرک، از جمله حق اختراع فیلم خام بود. MPPC به شدت حقوق مربوط به ثبت اختراعات خود را اجرا می کرد و دائماً علیه فیلمسازان مستقل اقامه دعوا و دستورات قانونی دریافت می کرد. به همین دلیل، تعدادی از فیلمسازان با ساختن دوربین های شخصی و انتقال محل فیلم برداری خود به هالیوود (کالیفرنیا) به این مساله عکس العمل نشان دادند. جایی که فاصله ی زیاد آن از محل اقامت ادیسون در نیوجرسی، اجرای حق ثبت اختراعات را برای MPPC دشوارتر کرد.

بعد از مدت زمان کوتاهی ادیسون تراست با دو تصمیم دادگاه عالی ایالات متحده منحل شد: یکی در سال 1912 که حق اختراع فیلم خام را باطل کرد و دیگری در سال 1915 که تمام اختراعات MPPC را لغو کرد. اگرچه این تصمیمات موجب قانونی کردن فیلم مستقل شدند، اما برای رفع محدودیت های واقعی فیلم های کوتاه چندان مفید نبودند. فیلمسازان مستقلی که در دوران سلطه گری MMPC به کالیفرنیای جنوبی مهاجرت کرده بودند، پیش از این زمینه را برای سیستم استودیویی سینمای کلاسیک هالیوود فراهم کرده بودند.

تاریخچه‌ی تشکیل سیستم های استودیو

در اوایل سال 1910، کارگردان دیوید رافت گریفیث از طرف کمپانی بیوگراف به همراه گروه بازیگری خود شامل بلانچ سویت، لیلیان گیش، مری پیکفورد، لیونل بریمور و دیگران به سواحل غربی فرستاده شد. آنها شروع به فیلمبرداری در یک زمین خالی در نزدیکی خیابان جورجیا در مرکز شهر لس آنجلس کردند.

در همین زمان، کمپانی تصمیم گرفت فیلم برداری را در مناطق جدیدی ادامه دهد. گریفیث چندین مایل به سمت شمال به هالیوود سفر کرد و در روستای کوچکی آغاز به فیلم برداری کرد و اولین فیلمی را که در هالیوود فیلمبرداری شد، در کالیفرنیای قدیمی، تولید کرد. این فیلم یک بیوگرافی ملودرام بود که درباره کالیفرنیا در دهه 1800، زمانی که متعلق به مکزیک بود، ساخته شد. گریفیث ماه ها در آنجا ماند و قبل از بازگشت به نیویورک چندین فیلم ساخت.

از طرف دیگر در دوران ادیسون در اوایل دهه 1900، بسیاری از مهاجران یهودی در صنعت فیلم ایالات متحده شغل پیدا کرده بودند. به عوان زیرمجموعه ی MMPC، آنها توانستند یک تجارت کاملا جدید به وجود بیاورند: نمایش فیلم در سالن‌های نمایش کوچک به نام نیکلودئون.

در عرض چند سال، مردان جاه طلبی مانند ساموئل گلدوین، کارل لمل، آدولف زوکور، لوئیس بی مایر، و برادران وارنر (هری، آلبرت، ساموئل و جک) به  این تجارت روی آوردند. در سال 1913، پس از شنیدن موفقیت بیوگراف در هالیوود، بسیاری از فیلمسازان بالقوه برای اجتناب از هزینه های تحمیل شده توسط ادیسون به غرب رفتند. به زودی آنها مدیران نوع جدیدی از تجارت شدند: استودیوهای فیلم.

دهه‌ی 1930 و استودیوهای کوچک

استودیوهای فیلم با ایجاد سیستم جدید تولید، توزیع و نمایش مستقل از ادیسون تراست در نیویورک، افق های جدیدی را برای سینما در ایالات متحده گشودند. انحصارطلبی هالیوود جایگزین انحصار ادیسون شد. در این سیستم جدید، به زودی یک سلسله مراتب خاص ایجاد شد که فضای کمی برای هر تازه واردی باقی می گذاشت.

در اواسط دهه 1930، پنج استودیو بزرگ، فاکس قرن بیستم، مترو گلدوین مایر، پارامونت پیکچرز، آر‌کو پیکچرز، و برادران وارنر در صدر قرار گرفتند. . در نتیجه “Poverty Row” به وجود آمد. Poverty Row یک اصطلاح عامیانه است که برای اشاره به فیلم های هالیوودی استفاده می شود که از دهه 1920 تا 1950 توسط استودیوهای فیلم کوچک (و عمدتاً ناموفق) تولید شده اند.

تصویری مرتبط با Poverty Row

تشکیل انجمن تولیدکنندگان فیلم مستقل

در سال 1941، مری پیکفورد، چارلز چاپلین، والت دیزنی، اورسون ولز، ساموئل گلدوین، دیوید او. سلزنیک، الکساندر کوردا و والتر وانگر انجمن تهیه کنندگان فیلم مستقل (SIMPP) را تأسیس کردند. دیگر اعضای انجمن شامل ویلیام کاگنی، سول لسر و هال روچ بودند. هدف انجمن حفظ حقوق تولیدکنندگان مستقل در صنعتی بود که عمدتاً توسط سیستم استودیو کنترل می شد.

SIMPP برای پایان دادن به اقدامات انحصاری پنج استودیو بزرگ هالیوود که تولید، توزیع و نمایش فیلم ها را کنترل می کردند، مبارزه کرد. در سال 1942، SIMPP یک شکایت حقوقی علیه تئاتر یونایتد دیترویت پارامونت تنظیم کرد. در این شکایت، پارامونت به توطئه برای کنترل تئاترهای افتتاحیه و نمایش های بعدی در دیترویت متهم شد. این اولین شکایت حقوقی بود که تهیه کنندگان علیه صاحبان تئاتر به اتهام تبانی و رفتار ضدرقابتی مطرح کردند. این شکایت عملاً به سیستم استودیویی عصر طلایی هالیوود پایان داد. تا سال 1958، بسیاری از دلایل ایجاد SIMPP اصلاح شد و انجمن دفاتر خود را تعطیل کرد.

آغاز ساخت فیلم مستقل با بودجه‌ی محدود

تلاش‌های SIMPP و ظهور دوربین‌های قابل حمل ارزان قیمت در طول جنگ جهانی دوم به طور مؤثری این امکان را برای هر فردی در آمریکا که علاقه‌مند به ساختن فیلم بود داد. بدون اینکه به کمک هیچ استودیوی فیلم‌سازی بزرگی نیاز داشته باشند. این شرایط به زودی منجر به تولید تعدادی از آثار تحسین شده و بسیار تأثیرگذار شد، از جمله سایه های نیم روز مایا درن در سال 1943، آتش‌بازی کنت آنجر در سال 1947، و فراری کوچک موریس انگل در سال 1953. فیلمسازانی مانند کنکوبز بدون آموزش رسمی شروع به آزمایش روش های جدید ساخت و فیلمبرداری فیلم کردند.

تشکیل انجمن فیلم سازان

برخلاف فیلم‌هایی که در سیستم استودیویی ساخته می‌شوند، این فیلم‌های کم‌هزینه جدید می‌توانستند ریسک کنند و قلمروهای هنری جدیدی را خارج از روایت کلاسیک هالیوود کشف کنند. مایا درن به زودی در نیویورک با انبوهی از فیلمسازان آوانگارد همفکری همراه شد که به ساختن فیلم به عنوان یک اثر هنری و نه سرگرمی علاقه داشتند. بر اساس این باور رایج که سینمای رسمی رو به مرگ است و از نظر اخلاقی فاسد، فاقد زیبایی‌شناختی و از لحاظ مضمونی سطحی کسل‌کننده شده است، این گروه جدید مستقل، انجمن فیلمسازان را تشکیل دادند.

این انجمن یک سازمان غیرانتفاعی بود که توسط هنرمندان اداره می شود و از آن برای توزیع فیلم های خود از طریق یک آرشیو متمرکز استفاده می کنند. این تعاونی که در سال 1962 توسط یوناس مکاس، استن براخاژ، شرلی کلارک، گریگوری مارکوپولوس و دیگران تأسیس شد، بستر بسیار مهمی برای بسیاری از چهره‌های خلاق سینما در دهه 1960 از جمله جک اسمیت و اندی وارهول فراهم کرد. زمانی که کن آنجر به آمریکا بازگشت، بسیاری از مهمترین کارهای خود را در این انجمن به نمایش گذاشت. مکاس و براخاژ در سال 1970 آرشیو فیلم آنتولوژی (Anthology Film Archives) را تأسیس کردند که به همین ترتیب برای توسعه و حفظ فیلم‌های مستقل حتی تا به امروز ضروری است.

فیلم مستقل در جشنواره های بین المللی

صنعت فیلم مستقل در سطح جهانی وجود دارد و تعداد زیادی جشنواره های فیلم معتبر در شهرهای مختلف جهان برگزار می شود. جشنواره بین المللی فیلم برلین با حضور یش از 130 کشور برگزار می شود و آن را به بزرگترین جشنواره فیلم در جهان تبدیل کرده است. رویدادهای بزرگ دیگر عبارتند از جشنواره بین المللی فیلم تورنتو، جشنواره Sundance، جشنواره بین المللی فیلم هنگ کنگ، و جشنواره فیلم و تلویزیون پانافریکایی اوگادوگو.

سینمای مستقل: فناوری و تحول دموکراتیک

همانند سایر رسانه‌ها، در دسترس بودن فناوری‌های جدید به مقرون به صرفه بودن فیلم‌سازی و رشد فیلم مستقل دامن زده است. در اواخر دهه چهل و پنجاه، دوربین‌های قابل حمل ارزان قیمت جدید، تولید محتوا بدون نیاز به استودیو برای فیلمسازان مستقل آسان‌تر کرد. ظهور دوربین های فیلمبرداری در دهه هش-cتاد، مجموعه فیلمسازانی را که با فناوری جدید در دسترس تجربه می کردند، گسترش داد.

در دهه های اخیر، تغییر از دوربین های آنالوگ به دیجیتال، تدوین غیرخطی ارزان قیمت و نمایش از طریق اینترنت باعث شده است که افراد بیشتری از جمله جوانان و افراد جوامع حاشیه‌نشین بتوانند فیلم‌های خود را بسازند و به نمایش بگذارند.

این افراد ممکن است آموزش فنی یا آکادمیک رسمی نداشته باشند، اما در عوض فیلمسازانی خودآموز هستند و از منابع آنلاین برای یادگیری این هنر استفاده می کنند. این رنسانس تکنولوژی به سایر صنایع حمایت کننده مانند تولید دوربین های حرفه ای و آموزشگاه های فیلم سازی نیز کمک کرده است.