آشنایی من و الیزابت برمی گردد به خواندن کتابی که وقتی از کتابخانه عمویم برداشتم از کهنگی قهوهای شده بود و جلد نداشت. بعدها فهمیدم اسم کتاب غرور و تعصب بوده و جز من طرفدار زیاد دارد. بعدها وقتی سی دی فیلم را میخریدم شبیه بلیط یک سفر بود برای دیدار با دوست سالهای نوجوانیم. دیدن فیلم هایی که از رمانهای دوست داشتنی مان ساخته میشود درست مثل دیدار با یک دوست قدیمی است؛ انگار کسانی را که در روزهای پر فراز و نشیب همراهی کرده ایم در شمایلی دیگر میبینیم و خاطره بازی میکنیم. در این نوشتار یلووال مدیا نگاهی داریم به فیلم غرور و تعصب از رمان آفتابی جین آستن.
نثر عاشقانه سینمایی

جو رایت با ساخت غرور و تعصب یکی از الهامبخشترین بازنماییهای بصری اقتباسی را ارائه میدهد. این فیلم در لذت بصری و اصالت سبکی خود برجسته است، ویژگیهایی که کاملاً با نوشتههای جین آستن همخوانی دارد. غرور و تعصب جو رایت در حالی که از نظر وفاداری محض به رمان ، نتوانسته در بین علاقه مندان سرسخت جین آستن ادعایی داشته باشد، اما کم لطفی است که مهارت او را در کارگردانی نادیده بگیریم. به انتخاب های تکنیکی، روایی و نمادینی که او هنگام فیلمبرداری انجام داد. جو رایت اذعان دارد هنگام خواندن فیلمنامه در مورد راههای جدیدی برای فیلمبرداری از داستان هیجان زده شده بوده و میخواستم در غرور و تعصب همه چیز واقعی و تا حد امکان صادق باشد. علیرغم مشکلات اجتناب ناپذیر کوتاه کردن رمان به یک فیلم دو ساعته، جو رایت کاملا به دنبال راههایی برای به دست آوردن «معادل سینمایی نثر» بود.
داستان غرور و تعصب

داستان فیلم غرور و تعصب درباره الیزابت (با بازی کیرا نایتلی)، دومین دختر بزرگ خانواده بنت است. مادرش دائماً از این که اگر آقای بنت فوت کند، یک پنی به ارث نخواهند برد، مضطرب است. او از شنیدن ورود دو مرد مجرد جوان و ثروتمند یعنی آقای بینگلی و دوستش آقای دارسی بسیار خوشحال شده و امیدوار است که بین این دو مرد جوان و دخترانش پیوندی سودمند سر بگیرد. ارتباط جین یعنی دختر ارشد خانواده به سرعت با آقای بینگلی شکل میگیرد اما الیزابت و آقای دارسی هرچند مجذوب یکدیگر شدهاند اما آشکارا نسب به هم مغرورند.
جو رایت و فیلمنامه نویس دبورا موگاچ تصمیم میگیرند مضحک بودن بنت ها را با خانم بنت، مادر الیزابت به نمایش بگذارند. خانم بنت در اطراف سالن رقص یا در هر فرصتی که به دست میآید هجوم میآورد و با آقای تازه وارد و بسیار ثروتمند که به زیبایی دختر مورد علاقهاش جین توجه کرده، صحبت میکند.
در تمام لحظاتی که، فاصلههای بین دارسی و الیزابت برای روشنتر شدن و عمیقتر کردن توجه متقابل آنها مفید است؛ جین آستن از فضا و جدایی نه به عنوان مانع، بلکه به عنوان یک تشدید کننده استفاده می کند. چشمهایشان به هم گره میخورد و صدایشان از بین میرود، اما هنوز همه چیز بین آنها شفاف است.
الیزابت بنت و آقای دارسی

زمانی که الیزابت بنت برای اولین بار با آقای دارسی ملاقات می کند، در فاصله ای دور است. دقیقا هنگامی که آقای دارسی وارد یک سالن رقص شلوغ میشود، چشمان این زوج روی هم قفل میشود، وقتی آقای دارسی روی الیزابت مکث میکند، واضح است که آنچه بین آنها پیش می آید فقط واکنشی فیزیکی نیست.
الیزابت و آقای دارسی به تمام معنا از دو دنیای از هم جدا هستند. اما بعد چشمهایشان به هم میرسند و ناگهان، آن دوری دیگر دلیلی برای دور ماندن نیست، بلکه دلیلی برای نزدیک شدن است. یک لمس و حتی یک کلمه میتواند به اشتباه تعبیر شود، اما یک نگاه – به خصوص نگاهی که آشکارا آسیبپذیر است مانند نگاه دارسی، خجالتآمیز مانند الیزابت، جایی برای تفسیر باقی نمی گذارد.
آقای دارسیک او یک جنتلمن است، بخشی از جامعه اشرافی قدیمی که درآمد سالانه قابل توجهی برایش فراهم میشود و این موقعیت، او را در رده های بالای جامعه قرار می دهد. او تحصیلکرده، مورد احترام و با اعتماد به نفس است.
الیزابت بنت: این دوشیزه در حاشیههای پایین جامعه قرار دارد؛ بنتها نجیبزادههای زمیندار هستند، اما نه ادعای واقعی نسبت به اموال خود دارند و نه ثروت قابل توجهی. به نظر می رسد که؛ الیزابت که رک و راست اما متین است، قربانی غیر متعارف بودن خانواده اش شده است.
تصویربرداری رویایی

رایت قابهای مجلل، پر و مملو از احساسات خلق میکند. حتی در صحنههایی که فقط یکی از آنها حضور دارد، دارسی و الیزابت – همراه با محبت متقابل، احترام و ستایش یکدیگر – صفحه نمایش را پر میکنند. همه چیز بین آنها باقی می ماند و فقط در فضاهای باز مناسبت احساس آنها عمیق تر می شود.
جالبترین و پیچیدهترین نما از فیلم که استعداد جو رایت را در بر میگیرد در حین رقص در پارک ندرفیلد رخ میدهد. در اینجا، او چندین رشته روایی را در نزدیک به سه دقیقه به هم میپیوندد که اعضای مختلف خانواده بنت را دنبال میکنیم که در حال تعامل با یکدیگر هستند. انتقال بیوقفه بین سوژهها در حین حرکت دوربین در اطراف محیط، خجالتی را نشان میدهد که الیزابت در نتیجه رفتار خانوادهاش، و همچنین رابطه گرانقیمت خواهر محبوبش با آقای بینگلی در معرض دیدگانش قرار میگیرد. در حالی که این صحنه در ابتدا به عنوان یک مونتاژ تصور می شد، انرژی پویا و جنبشی دوربین دائماً متحرک، راه جو رایت برای تبدیل سرزندگی نثر جین آستن به فرمی بصری بود.
کارگردانی جو رایت در غرور و تعصب
جو رایت میگوید: حرکت مداوم دوربین معادل حس انرژی و هیجان در مورد استعداد جین آستن است که هنگام خواندن کتاب به من دست می دهد. در همین راستا برداشت ممتد نیز حسی فوری به فیلم میدهد، همانطور که زنان آن جامعه مجبور بودند برای تضمین امنیت خود ازدواج کنند، زیرا نمیتوانستند پولی را به ارث ببرند، بنابراین پلانهای بیوقفه این حس را ایجاد میکند که زمان زودگذر است.
شکل دیگری از تکرار در غرور و تعصب که جو رایت از آن استفاده کرد، یک بار بصری بود، که با تأکید غیرمعمول او بر روی دستها در تصویر شکل میگیرد. مانند زمانی که دارسی به الیزابت هنگام سوار کالسکه شدن برای خروج از ندرفیلد. جو رایت معتقد است که: نثر آستن ارجاعات بصری زیادی برای آدمهای داستان به من داد، بنابراین از کلوزآپهای زیادی هم استفاده کردم.
الیزابت و دارسی هر دو متعلق به منظره ای پر از زندگی و آب و هوای روشن هستند و در نهایت طبیعت بازتابی از سازگاری شخصی، اخلاقی و اجتماعی آنهاست. چیزی که غرور و تعصب را از بسیاری از اقتباسها متمایز میکند، تأکید بر طبیعت است که به کارکردی شخصیتیِ بینام اما ضروری برای درک مخاطب از داستان تبدیل میشود. لیزی در یکی از اولین پلانهای فیلم، تنها بودن او و قدم زدن در مزارع و سپس در میان ملحفههای سفید شسته شده اطراف خانهاش در سحرگاه، آرامش را در طبیعت مییابد. این لحظات اولیه نه تنها با متمایز کردن او از سایر اعضای خانواده، روحیه مستقل او را مشخص می کند. همچنین اتکای او را به طبیعت به عنوان نوعی مهلت و فرار از حبس موقعیت های مختلفی که در آن قرار می گیرد ثابت می کند.
شخصیت پردازی در غرور و تعصب
جو رایت الیزابت را بهعنوان یک زن آزاده و کمی سرکش که ویژگی فردی اوست، اغلب او را از دیگران در داستان جدا میکند. در این کار، او از محیط های داخلی و خارجی تصویر استفاده و کنتراست می دهد تا چندین ویژگی مهم او و دارسی را مشخص کند. آلتوماری استدلال میکند که در داستان جین آستن، فضای باز نشاندهنده «فرار از خشم و خفقان خانگی» است.
https://www.deadendfollies.com/blog/movie-review-pride-prejudice-2005
https://ivypanda.com/essays/pride-and-prejudice-film-critical-analysis/
https://katiebachelder.com/2021/02/19/pride-and-prejudice-2005-movie-analysis/
اشتراک گذاری

